Lezersinzending / J.J. (Ko) Broekhuis 1915-2007

Jacobus Johannes (Ko) Broekhuis werd geboren als elfde van vijftien kinderen.

Zijn vader had een klompenmakerij annex klompenwinkel in Barneveld. Het rook er naar vers hout, verf en het was er lawaaiig. Een zaak aan huis en een rijke kinderschaar betekende drukte, maar vooral ook gezelligheid. Voorjaar 1925 kwam aan dit huiselijk geluk een einde als vader en oudste broer kort na elkaar overlijden. De kleintjes waaronder Ko, toen tien jaar oud, werden tijdelijk elders ondergebracht omdat men een besmettelijke ziekte vreesde.

Na de lagere school was de wens van moeder Broekhuis dat haar zoon naar de Mulo zou gaan, maar Ko wilde werken. Bij kapper Derksen zochten ze een jongste bediende. Na een week haren vegen en kwasten spoelen mocht hij blijven. Op zijn 17de ging hij als “halfwas”naar Loosduinen en later naar Nunspeet. Het viel niet mee om zoals hij dat noemde “op de vreemde” te werken. Wekelijks schreef hij een brief naar zijn moeder en kreeg hij een brief terug. Die brieven heeft hij zijn leven lang bewaard. Het was crisistijd, maar een stuiver voor de plaatselijke zangvereniging in Nunspeet had hij wel en zo ontmoette hij Jannie, de penningmeester. Hij was meteen weg van haar, maar Jannie had aanvankelijk haar reserves: iemand “uit de stad” en ook nog vier jaar jonger. Ko hield vol en Jannie ging overstag.

Toen Ko de kans kreeg om in Doornspijk voor zichzelf te beginnen maakten ze trouwplannen. Tragisch, maar zes weken vóór de bruiloft overleed Ko ’s moeder onverwacht, Ze trouwden in het zwart op 20 mei 1938. Met hard werken en veel inventiviteit bouwden ze een bestaan op. Toen kwam de oorlog. Ko was er de man niet naar die te accepteren. Hij deed mee in het verzet en hielp waar hij helpen kon. Dat na de bevrijding zoveel onrecht en fout-zijn werd toegedekt, maakte Ko zó boos dat hij een brief schreef naar het oorlogstribunaal in Harderwijk. Die werd niet in behandeling genomen omdat er taalfouten in zaten. In 1950 telde het gezin zeven kinderen, de oudste was elf. Er kwam een nieuw huis met kapperszaak en een galanteriewinkel. Vakantie bestond niet: op dinsdagmiddag na sluitingstijd ging het gezin bij mooi weer op de fiets naar de zandverstuiving of bosbessen plukken: een fles Exota en kadetjes mee, een krantje of Spiegel voor Ko en voor Jannie een mand met sokken.

’s Avonds was Ko op pad. Naar buitenklanten of naar de damclub, de Oranjevereniging, de middenstandsvereniging, de kerkenraad, het Rode Kruis, De ARP, de VVV, het dorpsraadbestuur, de inkoopvereniging, de kappersconcoursen. Ko deed het graag. Hij hield ervan met anderen naar iets toe te werken. Hij kon diplomatiek zijn en hij was een volhouder.

Reizen, daar hield hij van. Met Jannie op bezoek bij kinderen in Ethiopië en later in Ghana. Daar nam Ko op straat de schaar over van een Ghanese collega en leerde hoe je kroeshaar in model knipt. Ook damde hij menig potje langs de kant van de weg.

Na zijn pensionering hield Ko een deel van de “buitenklanten” aan. Vanuit en aan huis knipte hij tot 14 dagen voor zijn overlijden nog mensen. Hij bleef actief in het verenigingsleven. Hij kreeg er een lintje voor en voor zijn inzet in de oorlog het Verzetsherdenkingskruis. Met beide erkenningen was hij heel blij en hij droeg de insignes altijd.

In 1998 vierden ze hun 60-jarig huwelijk De jaren erna werd Jannie dement en verloor ze geleidelijk de greep op haar leven. Ko verzorgde haar. Uiteindelijk moest hij het opgeven en Jannie werd opgenomen in een verpleeghuis. Ko bezocht haar trouw en nam steeds meer afscheid. Haar overlijden in 2004 was een verlossing.

De laatste jaren waren een cadeautje: hij leefde helemaal op. Had weer tijd voor familie, vrienden en kennissen. Op z’n 90ste schafte hij zich een nieuwe auto aan. Dat werd ook wel tijd, want de wegenwacht had een vaste klant aan hem en een bochtje draaien in zijn Volvo zonder stuurbekrachtiging had veel weg van het besturen van een tank.

Enkele dagen voor zijn overlijden riep hij de kinderen bij zich omdat hij voelde dat zijn tijd erop zat. Hij nam afscheid, zei dat hij klaar was om naar Jannie te gaan en sloot de ogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden