Leverancier Fyra opent frontale aanval op NS

Een Fyra trein op Amsterdam CS. Beeld ANP

Minister Dijsselbloem (financiën) kan dan wel roepen dat 'het over en uit is met de Fyratreinen', fabrikant AnsaldoBreda heeft nooit een officiële afbestelling ontvangen. In een kort geding, volgende week vrijdag voor de rechtbank in Utrecht, eist de Italiaanse bouwer van de hogesnelheidstreinen dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) zich tot nader order aan het contract houden.

Volgens de advocaten Hans de Savornin Lohman en Stijn van Thiel, die de belangen van de Napolitanen behartigen, is negen jaar lang intensief contact geweest tijdens het bouwen. Er zijn tussentijdse aanpassingen geweest waar de NS elke keer hun toestemming voor hebben gegeven. Regelmatig is een projectteam van de NS in de fabriek geweest. De Italianen zijn hoogst verontwaardigd dat de NS-top nu de handen van de treinen aftrekt en dat ze dat via de media moeten vernemen.

Een NS-woordvoerder kan niet bevestigen of de opzegging van het contract de deur uit is. "Wij zeggen alleen dat we hebben geconstateerd dat het niet verantwoord is om de treinen ooit in te zetten. Onze juridische experts kijken nu hoe het verder moet." De NS hebben tot nu toe 120 miljoen euro voor 9 treinen betaald. De NS hebben zestien treinen besteld, de Belgische spoorwegen NMBS drie. De Belgen hebben wel een afbestelling verstuurd en de 37 miljoen euro aanbetaling teruggeëist. Vandaag komen alle hoofdrolspelers in de Fyra-affaire naar de Tweede Kamer om vragen te beantwoorden, onder wie topman Maurizio Manfellotto van AnsaldoBreda.

AnsaldoBreda eist in het kort geding inzage in drie geheime rapporten van NS en NMBS. Op basis van deze stukken besloten de spoorwegmaatschappijen dat de V250-treinen, oftewel de Fyra's, te slecht zijn om ooit mee te kunnen rijden. NS en NMBS hebben slechts citaten en enkele foto's uit de rapporten openbaar gemaakt. Het gaat om een rapport van het Franse bureau Concept Risk, een rapport van de NS zelf en een second opinion van het Britse bureau Mott MacDonald. "De bouwer zou toch als eerste inzage moeten krijgen", vinden de advocaten. Daarnaast wil AnsaldoBreda dat de rechter onafhankelijke deskundigen aanwijst die oordelen of de treinen echt zo slecht zijn als NS en NMBS zeggen. Van Thiel: "De Italianen beweren ten stelligste dat de treinen deugdelijk zijn. Ze zijn uitgebreid getest, ook door NS-mensen en hebben alle certificaten van de Nederlandse en Belgische keuringsinstanties."

De advocaten verwachten niet van de rechter dat hij op korte termijn oordeelt over de kwaliteit van de treinen, daarvoor is de zaak te technisch. "We eisen wel dat de NS afspraken blijven nakomen. Daarvoor is een kort geding geschikt." Dat betekent, zegt Van Thiel, dat de NS verplicht zijn om de Fyra's die hun lot afwachten, goed te onderhouden.

Niet de treinen, maar het nieuwe snelle spoor zorgde voor de haperende verbinding tussen Amsterdam en Brussel, menen de advocaten. De HSL-Zuid heeft een modern soort beveiliging (ERTMS) die bij alle treinen problemen veroorzaakt. Staatssecretaris Mansveld (infrastructuur) schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat dit de belangrijkste oorzaak was voor de vertragingen van de Fyra. "Vervolgens zorgde het winterweer voor acute problemen, waaronder een losse bodemplaat, maar die zijn op te lossen", zegt De Savornin Lohman. "Volgens AnsaldoBreda is er met de treinen op korte termijn gewoon te rijden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden