Leven met de vijand

Wat van de BBC komt, is goed. Dus als een Nederlandse omroep de kans krijgt om een fraai BBC-format binnen te slepen, wordt dat doorgaans rap verzilverd. Beter goed gejat, dan slecht bedacht. Dat vinden ze bij de RVU ook. De educatieve omroep kan zelf gerust leuke programma's bedenken (neem de spoedcursus 'Mannen voor vrouwen'), maar een goed, Brits idee vertalen is ook nooit weg.

De zomerreeks 'Leven met de vijand' is een kopie van de BBC-serie 'Living with the Enemy'. Twee mensen die het over een onderwerp grondig oneens zijn, logeren een week bij elkaar. De bedoeling is dat de tegenstanders tijdens de logeerpartij tot nieuwe inzichten komen, maar de BBC was in zijn serie ook niet te beroerd om de tegengestelde visies verder op scherp te zetten. Zo was in een aflevering over een dierenactivist en een conservatieve boer een hoogoplopende discussie te zien, die ertoe leidde dat de boer de jonge actievoerder bijkans met zijn buks van zijn erf af schoot. De jongen maakte zich kwaad over een jachtpartijtje van de boer, de boer op zijn beurt vond dat de jongen maar eens een kapper en een fatsoenlijke baan moest gaan zoeken.

In de eerste RVU-aflevering, die dinsdag werd uitgezonden, waren de scherpe kantjes eraf, ondanks het op papier prikkelende thema: plastische chirurgie. Marijke Helwegen en Wil Merkies, respectievelijk abassadeur van de cosmetische chirurgie en maatschappij-kritisch journaliste, waren vooral heel beleefd tegen elkaar. Ondanks de grote tegenstelling tussen de vrouwen (de strakgetrokken Marijke met haar Baarnse villa en protserige sportautootje versus de sociaalbewogen, eenvoudige Amsterdamse Wil en haar Vrouwenhuis), wilde het niet tot iets spannends komen. Ze respecteerden elkaar, gedoogden elkaars eigenaardigheden en gingen de kern van de zaak zorgvuldig uit de weg.

Wel zaten er genoeg vermakelijke momenten in de aflevering, bijvoorbeeld als tot grote hilariteit van Marijke en haar vriendinnen de penisverlenging van Marijke's man Harry aan de orde komt. En als Marijke een hysterie-aanval krijgt op het toilet omdat de kapper haar haarstukje niet op tijd klaar heeft. 'Glamourland' op z'n best, maar dat was niet de opzet van de RVU.

'Leven met de vijand' is inderdaad niet geworden wat de RVU ervan had verwacht, erkent eindredacteur Tjarda Hoekstra. Twee andere omroepen die het format van de BBC wilden kopen, haakten na de research-fase af. En dat was niet voor niets, bleek achteraf. Hoekstra: ,,De tegenstellingen liggen in Nederland veel minder scherp dan in Engeland. Dat is een duidelijk cultuurverschil. Het lijkt erop alsof we hier alles al met elkaar hebben besproken en uitgevochten. In Engeland gaan mensen fel met elkaar in debat, ze leren ook daadwerkelijk te debatteren op school. Nederlanders willen helemaal niet zo op het scherpst van de snede de strijd met elkaar aan. Daar zijn we te tolerant voor. En dat is een lastig probleem als de controverse het uitgangspunt van je programma is.''

Ter illustratie vertelt Hoekstra dat tijdens de research zo'n dertig geschikte onderwerpen werden onderzocht. Maar de betrokkenen haakten veelal in het zicht van de opnamen af. ,,Het was voor ons een moeilijke klus, die uiteindelijk met pijn en moeite heeft geresulteerd in vier onderwerpen. Maar toen ik de BBC vertelde tegen welke problemen we waren aangelopen, waren ze stomverbaasd.''

Zo bekeken is de beleefde controverse tussen Marijke Helwegen en Wil Merkies over de zin en onzin van schoonheidsoperaties misschien wel het hoogst haalbare. Volgens Hoekstra leverde de ontmoeting tussen de vrouwen in elk geval genoeg vuurwerk op, zodat ook de tweede aflevering voor ze wordt ingeruimd. Daarna is de beurt nog aan een carrièregericht en een kindgericht gezin, een jager versus een dierenbeschermer en een gentechnoloog die bij een boerengezin logeert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden