Leven als vijand van een maffiastaat

Putin stond voorheen aan het hoofd van de geheime dienst. Beeld afp

Het begon al drie maanden nadat Luke Harding was begonnen als correspondent in Moskou. De krant waar Harding voor schreef, de Britse The Guardian, publiceerde een interview met Kremlin-criticus Boris Berezovski, en de bijdrage van Harding was het zinnetje dat het Kremlin weigerde commentaar te geven.

Dezelfde week nog, kwam Harding 's avonds met zijn gezin thuis, en er stond een raam open in de kinderkamer dat voor vertrek nog was gesloten. Er zat een bandje in de stereo dat Harding er niet had ingedaan, en om vier uur 's nachts ging er in de huiskamer een wekker af die hij niet had gezet.

Wij zijn hier geweest - dat was de boodschap die de inbrekers achter wilden laten. Het was slechts het begin van een lange reeks intimidaties want Luke Harding, zo wist een veiligheidsexpert hem te vertellen, werd gezien als een vijand van de Russissche staat. Vandaag verschijnt zijn boek 'Mafia State' over zijn ervaringen.

'Dat mijn telefoon werd afgeluisterd, was duidelijk', schrijft hij. 'Zodra ik een gevoelig woord zei, zoals 'Berezovski', werd de verbinding onmiddelijk verbroken. Ik verving zijn naam een tijdje voor het woord 'banaan' en tot mijn verbazing werkte dat.'

'Is je familie niet bang?'
In 2008, toen het conflict in Georgië om Zuid-Ossetië begon, werd de houding tegenover westerse journalisten slechter. 'Waarom blijf je in dit land', vroeg degene op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken die verantwoordelijk was voor de accreditaties van Britse journalisten. 'Is je familie niet bang dat er onplezierige dingen zouden kunnen gebeuren?'

Kort hierop volgden meer inbraken, en Harding ging een logboek bij houden. '30 januari. Weer ingebroken. Screensaver van Phoebe en de kinderen gedelete.'

Land uitgezet
Er volgden kat-muis-spelletjes rondom zijn accreditatie en op een gegeven moment werd Harding zelfs op het vliegtuig terug naar Londen gezet, terwijl zijn vrouw en kinderen in hun appartement in Moskou op hem wachtten. Een paar dagen later mocht de correspondent alsnog het land in. Voor de drie maanden dat zijn visum nog geldig was.

Ondanks de intimidaties, besloot Harding te blijven en over de praktijken te schrijven. 'We moeten eerlijk zijn over dit regime', zegt Harding in een interview. 'Rusland is geen ver, vreemd land met een vijandig regime. Het maakt deel uit van de Westerse infrastructuur, is bijvoorbeeld lid van de Raad van Europa. Maar het weigert zich aan de regels te houden en pakt zijn vijanden aan met de ouderwetse KGB-methodes.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden