’Leuke jongens zie je introverter worden’

Ze komen met een smoes over kiespijn of slechte cijfers. Ze beledigen en choqueren, zijn op het eerste gezicht afschrikwekkend. Maar Fatimazohra Hadjar kijkt verder en ziet meer.

Ze ziet moslimjongeren die met zichzelf in de knoei zitten. Die voelen dat ze overal worden uitgekotst en alleen in de bibliotheek van de moskee welkom zijn. „Daar horen ze alleen maar hoe goed het is foute dingen te doen. In naam van Allah.”

Hadjar scheldt terug en choqueert ook. Volgens beproefd recept. „Ik vertel ze de waarheid. Ze vluchten naar de moskeeën met de slechtste naam. Ze laten zich gek maken door extremistische idioten die net als zij psychische hulp nodig hebben. Ik vraag ze hoe het met hun vriendjes Mohammed B. en Samir A. in hun gezellige celletjes gaat. Ik zeg ze dat hun zogenaamde helden nu bajesklanten zijn. En dat ze straks, als ze vrij zijn, gevangenen blijven.”

Hadjar (44) is een alleenstaande Surinaamse moeder van vier kinderen, die zich tot de islam bekeerde. De onderwijs- en opvoedingsconsulente houdt zich in Amsterdam-West bezig met integratie, armoede- en uitzichtloosheidsbestrijding.

Ze organiseerde taalcursussen voor migrantenvrouwen, bracht Amsterdammers en import bij elkaar aan de koffietafel en gaf multiculturele kooklessen aan jongeren. De laatste jaren staat haar agenda echter vooral vol met radicaliserende jongeren, die de een-vrouws-helpdesk vaak als laatste strohalm zien.

„Je ziet het als ze binnenkomen aan hun kleren en gedrag. Ze doen afstandelijk, schudden geen hand, ze kijken je aan alsof je een hoer bent. Maar prik er doorheen en je hoort ze schreeuwen: Help, ik verzuip.”

„Als je je niet laat afschrikken, als ze je langzaam een beetje vertrouwen, worden het watervallen. Dan hoor je een aaneenschakeling van negatieve dingen die ze hebben meegemaakt. Het begint met een banaan jatten. Dat wordt baldadigheid genoemd. Via diefstalletjes en zwartrijden komen ze in aanraking met reclassering. De jeugdzorg stort zich op hen, totdat ze weer worden losgelaten. En dan gaat het dus weer fout.”

Al dat wangedrag, de stappen richting criminaliteit of radicalisering in het geloof, zijn volgens Hadjar schreeuwen om positieve aandacht. „Ze hebben stuk voor stuk een negatief zelfbeeld. Ze schamen zich voor hun ouders, die analfabeet zijn of heel slecht Nederlands spreken. Ze schamen zich omdat ze thuis met velen van een uitkering moeten rondkomen. Iedereen valt over hen heen, alles is hun schuld.”

De moskee is een toevluchtsoord, daar wordt naar ze geluisterd. Daar horen ze soms verkeerde dingen, daar krijgen ze enge gedachten. „Leuke jongens zie je steeds introverter worden. Tot ze zich echt in de bibliotheek van de moskee opsluiten, onbereikbaar zijn en ondergronds gaan. Tot je ze op tv terugziet als aanslagpleger, bommenmaker of messteker. Maar vlak daarvoor komen ze bij mij. Omdat ze heel diep van binnen dondersgoed weten dat ze de verkeerde weg bewandelen”, aldus Hadjar.

Als de jongens eerlijk zijn over hun strafblad en hun schulden, gaat Hadjar met ze aan de slag. „Als je geen geld in de portemonnee hebt, ga je rare dingen bedenken. Het draait om werk, om een stageplek. Van werk en geld krijgen ze zelfvertrouwen en mogelijkheden. Geef ze een coach die hen begrijpt, die wel positief is en hen helpt. En behandel ze als baby’s. Je mag ze nooit meer loslaten, anders zakken ze weer weg.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden