Leuk: zangeresje,  sampletje; maar wat nu?

Popartiesten hebben vaak geen zin om avond aan avond dezelfde nummers te spelen. Trouw bespreekt een paar strategieën om je publiek te verrassen zonder het van je te vervreemden.

Een paar jaar geleden reed Robert Plant door de Amerikaanse staat Oregon, en hij had een fijne radiozender gevonden, die obscure oude doo-wop draaide. Tussen twee nummers door kwam er ineens een stem uit de speakers: de noodlijdende zender verzocht om donaties, en om dat verzoek kracht bij te zetten beloofde de aankondiging: "Wij zullen nooit 'Stairway to Heaven' draaien".

Plant, die als zanger van Led Zeppelin dat nummer ooit geschreven had, zette zijn auto aan de kant, pakte zijn telefoon, en maakte geld over. Niet dat hij nu echt een hekel had aan zijn eigen nummer. Maar hij had het wel vaak genoeg gehoord, en gespeeld. En zo zijn er meer muzikanten die ertegen opzien om avond aan avond dezelfde hits te spelen.

Het is een delicaat evenwicht, dat popmuzikanten moeten vinden. Veel mensen betalen niet voor een set vol experimentele variaties op de nummers van de binnenkort te verschijnen plaat, die willen gewoon een paar hits horen. Maar als er het hele concert niets onverwachts is gebeurd, mopperen ze naderhand: "Je had net zo goed de cd op kunnen zetten".

Hoe om te gaan met dit dilemma? Hoe kun je jezelf als artiest ontwikkelen, zonder je publiek te verliezen? Trouw werpt een blik op de concertagenda van komend seizoen, en bespreekt een paar succesvolle strategieën.

1Wees de mode een stap voor (Daft Punk) Het oermodel is Miles Davis. Die was succesvol in bebop, in cool jazz, in fusion, en steeds als hij op zijn lauweren zou kunnen gaan rusten, gooide hij het roer radicaal om. Of hij nou met zijn zesde zintuig had geroken wat er populair zou gaan worden, of dat de mode gehoorzaam Miles Davis volgde, weten we niet, maar hij kreeg meestal gelijk.

Tegenwoordig komt Daft Punk het dichtst in de buurt van dat model. Elektronische muziek was nog nooit zo groot als dit jaar, mede door de pioniersarbeid van de twee Fransen, maar zelf kwamen ze deze zomer ineens met een album vol seventies gitaarfunk op de proppen. En zie: ze scoorden met 'Get Lucky' hun grootste hit ooit.

Vooralsnog lijkt het er niet op dat ze gaan toeren, maar Daft Punk werkte op het album samen met Nile Rodgers, gitarist van Chic. Die band profiteert mee van de nieuwe muzikale mode, en staat op 7 september in Paradiso in Amsterdam.

2Trek een nieuw pakje aan (Lady Gaga) Verandering hoeft hem niet in de muziek te zitten. Je kunt het ook interessant houden door je podiumpresentatie af en toe radicaal om te gooien. Zoals David Bowie dat in de jaren zeventig deed, al ging dat bij hem ook gepaard met evenzovele muzikale metamorfoses.

Tegenwoordig hebben we Lady Gaga, die ooit een vleesjurk droeg, en in de promotiecampagne voor haar nieuwe album 'Artpop' helemaal niets meer. Die campagne is misschien wel belangrijker dan het album zelf. De eerste single, 'Applause', verraadt geen grote drang tot muzikale vernieuwing, maar Lady Gaga wil met dit album dan ook niet zozeer de muziekwereld veroveren - dat hoeft ze immers niet meer - maar de kunstwereld, in een 'omgekeerde warholiaanse operatie'.

We zullen merken tot welke stunts en outfits het nog gaat leiden. Op 11 november komt de plaat uit, daarna zal ongetwijfeld een wereldtournee volgen.

3 Evolueer geleidelijk (Kanye West) Je kunt je vrolijk maken om het enorme ego van Kanye West, en de manieren waarop hij zichzelf publiekelijk altijd weer belachelijk maakt met zijn drieste uitspraken en acties. Maar die kenmerkende mix van dadendrang en naïviteit is ook een zegen voor zijn muziek. In 2004 brak hij door met het hitje 'All Falls Down': sampletje, zangeresje, eroverheen rappen, leuk. Maar daar zal je tegenwoordig niemand meer om horen zeuren, net zoals niemand van The Beatles ten tijde van 'The White Album' nog een 'She Loves You' verwachtte. Album na album zoekt Kanye West zijn grenzen op, met het donkere meesterwerk 'Yeezus' als laatste resultaat. Hij heeft al aangekondigd ermee op tournee te gaan.

4Duik decennialang onder (My Bloody Valentine) Een eeuwigheid deed My Bloody Valentine erover om een opvolger op te nemen van 'Loveless', hun legendarische plaat uit 1991. In de tussentijd waaiden muzikale modes aan en weer af, en zo besloot de band op enig moment te experimenteren met drum and bass.

De meeste muzikanten die anno 2013 met drum and bass gaan stoeien, tekenen hun artistieke doodvonnis; het genre is zo'n tien jaar geleden begraven, en niet alleen dat: er is zelfs niemand om af en toe bloemen op het graf te leggen, het lijkt volledig vergeten.

Maar toen My Bloody Valentine dit voorjaar na 22 jaar zowaar uit de studio tevoorschijn kwam met nieuw materiaal, vergaf iedereen ze die paar gedateerde invloeden. Op 4 september staan ze in De Effenaar in Eindhoven.

5Heb maling aan iedereen (Bob Dylan) In de jaren zestig werd hij nog uitgefloten, toen hij tot afgrijzen van het brave folkpubliek op het Newport Folk Festival ineens een elektrische gitaar inplugde. In de jaren zeventig stortte hij zijn seculiere linkse fans in een zware identiteitscrisis door zich tot het christendom te bekeren.

Maar als je lang genoeg doorgaat met zulke onverwachte bokkesprongen, word je vanzelf een cultureel icoon waar iedereen alleen nog maar respect voor heeft. Zelfs als je eigenlijk geen stem meer over hebt. Op 30 en 31 oktober is hij te bewonderen in de Heineken Music Hall in Amsterdam.

6 Gewoon lekker jezelf blijven (Status Quo) Als je een blik werpt op de concert-agenda zie je een hoop bands waarvan je denkt: bestaan die nog? En zo ja, waarom eigenlijk?

We kijken bijvoorbeeld bij de 'S', en zien de Spin Doctors, Soundgarden, Simple Minds. Allemaal live te bewonderen de komende tijd, maar de inspiratie om nog iets toe te voegen aan hun soms rijke repertoire heeft ze al lang geleden verlaten.

Je verdenkt ze ervan dat ze vooral nog toeren omdat het zo makkelijk verdient, een avondje oude successen spelen voor een zaal met fans die een dagje ouder zijn geworden, en dus ook wat meer geld kunnen neertellen voor een kaartje. Maar er is ook een band met een 'S' die een glimlach op je gezicht tovert: Status Quo, op 24 september in de Brabanthallen te bewonderen.

Zoals de naam al aangeeft, hebben die vanaf het allereerste begin nooit veel opgehad met muzikale vernieuwing. In de jaren zestig speelden ze al onpretentieuze bluesrock met tsjoem-tedoem-tedoem ritme, en alles wat ze in de halve eeuw die sindsdien is verstreken hebben gemaakt klinkt ongeveer hetzelfde.

De bezoekers in de Brabanthallen verwachten niets anders, en ze gaan er waarschijnlijk mee door tot ze erbij neervallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden