'Leuk als een Keniaan mijn kunst koopt'

Vooral bij de middenklasse groeit de vraag naar moderne Afrikaanse kunst

NAIROBI - In het kielzog van opkomende financiële markten volgt altijd de kunstmarkt. Een wet van Meden en Perzen die wordt bevestigd in Kenia. Daar ging onlangs het eerste bemiddelingsbureau van start, dat kunstenaars en kopers bij elkaar brengt. "Er is duidelijk een gat in de markt. De meeste galerieën sloten jaren geleden. Er is nauwelijks expositieruimte en toch is er een groeiende vraag naar moderne Afrikaanse kunst", vertelt Danda Jaroljmek van Circle Art Consultancy (CAC).

De economieën op het Afrikaanse continent vertonen spectaculaire groei. Vooral in Nigeria en Zuid-Afrika investeert de snel groeiende middenklasse steeds vaker in kunst. In Oost-Afrika is de belangstelling onder de lokale bevolking voor kunst relatief nieuw. Daar spenderen jonge goedverdieners hun geld vooralsnog graag aan dure horloges en auto's, maar lokale kunst wint terrein.

Een bescheiden markt bestaat er al langer. Buitenlands ambassadepersoneel en werknemers van de VN, die hun Afrikaanse hoofdkwartier in Nairobi hebben, kopen al decennia lang moderne kunst.

Albert Berghuis, directeur van verlichtingsbedrijf EldoLED in Eindhoven, kocht met een collega-manager een huis op het Tanzaniaanse eiland Zanzibar. Zij richten het in met Afrikaanse kunst, onder meer uit Kenia, en laten zich adviseren door CAC. Beide managers houden van kunst en verwachten dat op de lange termijn de kunstaankopen goede investeringen zijn. "Er verandert veel in Kenia en Tanzania. Kijk naar de economische groei de laatste paar jaar en naar de recente aardgas- en olievondsten. Ik verwacht dat we een veel zelfbewuster Oost-Afrika gaan zien met de daarbij behorende trots en waardering voor eigen wortels en cultuur", gelooft Berghuis.

Enkele Keniaanse bedrijven investeren sinds kort ook in lokale kunst. In de hoofdkantoren van het winstmakende bedrijf in mobiele telefonie Safaricom en de Commercial Bank of Africa hangen schilderijen van lokale kunstenaars. En in het nauwelijks afgebouwde kantorencomplex van adviesbureau PriceWaterhouseCoopers (PWC) in Nairobi is een groot gedeelte van de begane grond ingericht als expositieruimte.

"Er is sprake van een kunstvlucht. Ik reis de hele wereld over en zie in kantoorgebouwen en hotels Afrikaanse kunst, onder meer uit Kenia. Alleen hier in Nairobi is het nog nauwelijks te zien", merkt de Keniaanse investeringsbankier Vishal Agarwal van PWC op. "Het wordt de hoogste tijd dat hier lokale kunst wordt geëxposeerd en wij bieden daar ruimte voor." Hij heeft zelf pas sinds kort de smaak van Afrikaanse kunst te pakken en ziet de expositieruimte als educatief voor zowel het personeel als bezoekers die er gratis een kijkje kunnen nemen.

PWC heeft de Soedanese kunstenaar El Tayeb, die al vele jaren in Kenia woont, opdracht gegeven voor twee enorme kunstwerken in de hal van het nieuwe gebouw. Bemiddelaar Circle Art Consultancy schreef daarvoor een wedstrijd uit.

"Kunstenaars weten vaak niet hoe ze moeten onderhandelen met kopers en hebben onvoldoende contacten met kunstliefhebbers. Wij adviseren zowel kunstenaars als kopers over de meest redelijke prijs. Ook helpen we kopers het juiste werk te vinden voor wat ze zoeken", vertelt Jaroljmek van CAC.

Het bemiddelingsbureau bestaat vooralsnog uit drie deskundigen die van start zijn gegaan met een geleend kapitaal van 100.000 euro. "Op termijn hopen we onszelf te bedruipen met de commissies die we ontvangen voor verkochte werken."

Sommige gevestigde Keniaanse kunstenaars, als Michael Soi en Richard Kimathi, verkopen hun werk voor 4000 tot 7000 euro. Die prijzen stijgen naarmate ze meer verkopen en internationaal bekender worden, voorziet Jaroljmek, die zelf ook kunstenares is. "Wij helpen ze niet alleen te verkopen maar adviseren ze ook bij hun werk. En hoe meer ze internationaal worden blootgesteld hoe meer ze leren en zichzelf verbeteren. En dat zie je terug in de prijs voor hun werk."

In de expositieruimte van PWC zoekt Peter Walala de juiste plek voor zijn plastiek gemaakt uit repen plastic van containers en honderdduizenden nietjes. Hij is blij met CAC. "Ik vind het lastig om te onderhandelen. Ik ben een kunstenaar die gewoon mooie dingen wil maken maar niet het hoofd wil breken over de prijs." Tevreden betast hij zijn creatie. "Mijn werk is voornamelijk gekocht door buitenlanders. Ik zou het toejuichen als een landgenoot dit object in bezit krijgt en ervan kan genieten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden