Lessen voor christenen in het Midden-Oosten

Bezoekers van de kerk in Bagdad waar moslimextremisten eerder deze maand een bloedbad veroorzaakten, komen samen om de slachtoffers te herdenken. (AP)

Aanslagen op christenen in Irak, geweld tegen kopten in Egypte. De positie van christenen in islamitische landen staat al jaren onder druk. Om aan die druk te ontkomen, kunnen de gelovigen een voorbeeld nemen aan de vroeg christelijke beweging die in dezelfde regio eveneens moest overleven in een vijandige omgeving. Dat betoogt Philip Yancey, auteur van het boek 'What good is God?' op de website Christianity Today.

De eerste volgers van Jezus wonnen 2000 jaar geleden aan invloed door te handelen naar hun geloof. Zij behandelden slaven als mensen, vrouwen kregen leidinggevende posities en zij verzorgden de zieken. “Op vervolging reageerden zij als martelaren, niet als terroristen”, schrijft Yancey. “En als de Romeinse sociale netwerken uit elkaar vielen, stak de kerk de helpende hand uit.”

Dat kan ook een les zijn voor het westen die een voet aan de grond wil krijgen in het Midden-Oosten. Volgens Yancey zal handelen uit naastenliefde op lange termijn meer effect hebben op islamitische maatschappijen dan de miljarden die het westen investeert voor olie en bouwprojecten. “Mensen weten instinctief het verschil tussen iets dat is gedaan vanuit een winst oogmerk en iets dat gebeurd vanuit naastenliefde.”

De Amerikaanse schrijver verbaast zich er over dat uitgerekend in het gebied waar het christendom haar oorsprong vindt, de meeste weerstand tegen deze religie bestaat. Een verklaring vindt hij bij de Franse socioloog Jacques Ellul, die een paradoxale trend signaleerde. ‘Als het christelijke geloof in een samenleving doordringt, produceert het waarden die tegengesteld zijn aan dat geloof.’

Het leven van Jezus kenmerkte zich door armoede, opofferingsgezindheid en puurheid. Waarden die haaks staan op het imago van veel landen met een christelijke oorsprong.

Als voorbeeld noemt Yancey de Verenigde Staten, een ‘christelijk’ land dat in de islamitische wereld vooral bekend staat om haar rijkdom, militaire macht en decadentie. “Geen wonder dat moslims zich het hoofd breken over het christendom, een machtig geloof dat op een of andere manier het tegenovergestelde van haar idealen produceert voor de samenleving als geheel”, schrijft Yancey.

Westerlingen maken een onderscheid tussen gelovige christenen en ‘culturele christenen’; niet-gelovigen die wel in een land leven met christelijke wortels, betoogt Yancey. Moslims hebben volgens hem moeite met dit onderscheid. De oorzaak daarvan ligt in de islamitische opvatting van de staat. Voor christenen zijn kerk en staat gescheiden, voor moslims vormt dit een geheel. Wie in een westerse staat woont met christelijke wortels, is christen.

Yancey: “Een aantal jaar geleden vertelde een moslim mij: ‘Ik heb de volledige Koran gelezen en nergens kan ik een leidraad ontdekken over hoe moslims moeten leven als minderheid in een maatschappij. Ik heb het complete nieuwe testament gelezen en nergens vind ik een leidraad hoe christenen moeten leven als meerderheid in een maatschappij.’ Hij legt de vinger op het centrale verschil tussen de twee geloven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden