Leren in Duitsland

Tien regenachtige dagen in het huis van kennissen aan de Oostzee. Dat is leerzaam. Je merkt dat de Duitse tv in zijn voetbalverslagen sportiever is dan de Nederlandse. Zo leerde ik het gebruik van het woord 'souverün' in de zin van zelfverzekerd, superieur (voor Balack en anderen).

Ook zag ik dat ze bij de Duitse tv heel wat aan geschiedenis doen. De afgelopen week onder meer over de bommenoorlog en de aanslag op Hitler van graaf Stauffenberg. Dan leer je dat Stauffenberg niet zo'n enorme held was en dat de mensen in zijn omgeving ondanks hun adellijke titels ook maar opportunisten waren, behept met een voorbij soort vaderlandsliefde.

Het opvallendst waren enkele uitzendingen over de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog. In Duitsland zijn tussen 1940 en 1945 daardoor 635.000 mensen omgekomen. Onder de vliegers vielen 160.000 doden. Duitsers zien al bijna 50 jaar dat in hun steden hele wijken herbouwd zijn en zij willen nu de omstandigheden weten. Het taboe om daar over te praten lijkt dit jaar een stuk minder. In het voorjaar verscheen 'Der Brand' van Jörg Friedrich dat helemaal gaat over de bommen op de Duitse steden. En op dit moment verzorgt de ARD drie uitzendingen van anderhalf uur over 'Den Bombenkrieg' (regie Florian Huber). Deel één en twee zijn inmiddels uitgezonden, het besluit volgt maandagavond. Dan gaat het onder meer over het barbaarse bombardement op Dresden in februari 1945. Toen vonden zelfs Britse parlementariërs dat 'Bomber' Harris, de chef van de Royal Air Force, wel wat ver ging.

Voor Nederland begon de bommenoorlog met het bombardement op Rotterdam. Verbonden met de tv-serie Der Bombenkrieg is er een boek van de historicus Rolf-Dieter Müller met dezelfde titel. Daarin wordt 'Rotterdam' verdedigd als een strategische aanval. ,,Hoewel de tegenstand van het Nederlandse leger slechts zwak was, had de Wehrmacht bij de verovering van de vesting Holland, de binnenste verdedigingsgordel, enige problemen. Als deel van deze gordel werd de havenstad Rotterdam verdedigd. Herhaalde oproepen tot overgave bleven zonder resultaat, zodat de Duitse bevelhebbers besloten hun eis door een luchtaanval op de oude stad van Rotterdam kracht bij te zetten.''

Lou de Jong meent dat het bombardement voortkwam uit 'een misdadige mentaliteit', maar Friedrich argumenteert nogal 'souverün' dat deze actie gewettigd was en bijna niet was doorgegaan. Een kwartier voordat de eerste bommen vielen, capituleerde Nederland. Het lukte de Duitse troepen echter niet om alle reeds onder weg zijnde bommenwerpers te stoppen en terug te roepen. Van de 101 Heinkels die onderweg waren lukte het slechts 43 door lichtkogels te laten omkeren.

Lou de Jong citeert de historicus L.J. Hartog, die schrijft dat de fout van de Duitsers was 'dat ze de vliegtuigen hebben laten opstijgen met de instructie dat moest worden gebombardeerd tenzij men lichtkogels zag, terwijl men had moeten instrueren dat eerst zou worden gebombardeerd nadat men lichtkogels zou hebben gezien.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden