Lerarensalarissen slecht?

Beeld Werry Crone

Nederlandse basisschoolleraren verdienen 30 procent minder dan de gemiddelde hoogopgeleide Nederlander, bleek deze week uit Oeso-cijfers. Wordt de Nederlandse leerkracht onderbetaald? Niemand weet het antwoord.

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling maakt internationale vergelijkingen op het gebied van onderwijs. Om dat mogelijk te maken, werkt de Oeso met brede categorieën: hbo'ers en academici vormen samen één inkomensgroep. De organisatie vergeleek de salarissen van basisschoolleerkrachten met die van alle Nederlanders met een hbo- of universitair diploma - en daar zitten dus ook chirurgen en advocaten bij. Ten opzichte van dat gemiddelde krijgen leerkrachten 30 procent minder.

Is dat een eerlijke vergelijking? Het is heel ingewikkeld om salarissen met elkaar te vergelijken, zegt hoogleraar onderwijssociologie Marc Vermeulen. Hij zat in 2007 in de commissie-Rinnooy Kan, toen die de lerarenbeloningen onderzocht. "Dé hoogopgeleide Nederlander bestaat niet", zegt hij. "Je moet kijken naar beroepen van vergelijkbaar niveau, maar dat is lastig. Je zou leraren kunnen vergelijken met de politie of met maatschappelijk werkers."

Maar er zijn geen recente cijfers waarin het onderwijs wordt vergeleken met hetzelfde opleidingsniveau in marktsectoren, zegt Ernest Berkhout, onderzoeker bij SEO Economisch Onderzoek. De laatste cijfers dateren van 2009. Toen werd verdienden werknemers in het onderwijs gemiddeld 2 à 3 procent minder. Een verbetering ten opzichte van 2004, toen het verschil 9 procent was, zegt hij. Maar sinds 2009 zijn de lerarensalarissen bevroren, net als de ambtenarensalarissen, weet Berkhout. "Het verschil is waarschijnlijk weer groter geworden."

Carrièremogelijkheden
De vergelijking wordt nog complexer als niet alleen wordt gekeken naar het salaris zelf. Vermeulen: "Inkomenszekerheid en -hoogte hangen met elkaar samen". Een basisschoolleerkracht heeft, als hij eenmaal binnen is, een stabiel inkomen, een vast contract, pensioenopbouw. Dat rechtvaardigt een lager salaris. In het bedrijfsleven ligt dat soms anders, daar wordt onzekerheid in zekere zin afgekocht, aldus Vermeulen.

In het onderwijs heeft werken in deeltijd bovendien geen invloed of de carrièremogelijkheden, in het bedrijfsleven vaak wel. Ten slotte vertroebelen regionale verschillen het beeld, zegt Vermeulen. In het bedrijfsleven of bij de politie verdienen werknemers in de ene regio soms meer dan in de andere. Maar leraren verdienen overal evenveel. Wonen ze in de stad, waar het leven duur is, dan zijn zij dus slechter af. De Oeso weegt al dat soort criteria niet mee.

Uit het Oeso-rapport blijkt trouwens ook dat Nederlandse leerkrachten meer verdienen dan veel collega's in het buitenland. Maar dat is onbelangrijk voor de aantrekkelijkheid van het leraarsvak, zegt voorzitter Walter Dresscher van lerarenvakbond AOb. "We concurreren niet met scholen in het buitenland", zegt hij. "We moeten ons meten aan de eigen arbeidsmarkt."

 
Je moet kijken naar beroepen van vergelijkbaar niveau. Je zou leraren kunnen vergelijken met politiemensen.
Marc Vermeulen
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden