'Leraren klagen, maar doen niets'

Interview | Docent hekelt lakse collega's

Pestprotocollen, handelingsplannen, leerlingvolgsystemen. Leraren hebben er hun handen vol aan, maar dat is hun eigen schuld, zegt wiskundeleraar en schrijver René Kneyber. Vandaag presenteert hij tijdens het landelijke Lerarencongres het boek 'Het alternatief. Weg met de afrekencultuur in het onderwijs!', dat hij samen met geschiedenisdocent Jelmer Evers schreef. "Veel leraren realiseren zich niet dat ze die verantwoordingsplicht over zichzelf hebben afgeroepen. Als ze de zeggenschap over hun vak terug willen, moeten ze in actie komen."

Docenten klagen vaak dat ze niet meer de baas zijn over hun vak. Hoezo is dat hun eigen schuld?

"Veel leraren hebben nooit nagedacht over hoe je de kwaliteit van het onderwijs op orde houdt en controleert. Die lamlendige houding heeft de deur wagenwijd opengezet voor een onderwijsinspectie die probeert allerlei zaken te meten en te vergelijken. Dat is een logische consequentie, maar de toenemende aandacht voor Citoscores, examencijfers en leerwinst schaadt het onderwijs en daarmee de leerling.

"Leraren zelf vinden die nadruk op cijfers vaak te eenzijdig, maar ze realiseren zich niet dat ze die cultuur zelf in de hand hebben gewerkt door het toezicht op kwaliteit aan anderen over te laten."

Wat moet er volgens u gebeuren?

"Leerkrachten gedragen zich te veel als slachtoffers. De cultuur in het onderwijs is klagen en vervolgens niets doen. Alleen voor hogere salarissen en passend onderwijs gaan ze naar het Malieveld. Ze zeggen dat ze weer de baas over hun vak willen zijn. Dan moeten ze wel eerst bewijzen dat ze dat waard zijn. Ze moeten zich gaan bemoeien met de kwaliteit van de lessen van hun collega's. Op die manier kunnen ze de onderwijsinspectie zelfs overbodig maken."

Wat kunnen die leraren beter dan de inspectie?

"Een onderwijsinspecteur komt een half uurtje in de les kijken, maar heeft meestal geen verstand van de vakinhoud. Een collega weet veel beter wat er nog aan schort, waar de schoen wringt. Van zo iemand komt de kritiek bovendien veel harder aan. De enige manier om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren is door er met elkaar over te praten. Nu denkt men te vaak: 'Laat mij maar lesgeven met de deur dicht.' Op die manier krijg je de zeggenschap natuurlijk niet terug."

Leraren wijzen al snel op de hoge werkdruk. Hebben zij hier wel energie voor?

"Het klopt dat docenten erg veel les moeten geven. Wij verwachten van de beleidsmakers dat ze daar iets aan gaan doen. Dat docenten de vrijheid krijgen om in overleg met de medezeggenschap afspraken te maken over aantal lesuren en vakanties. Maar leraren zullen het initiatief daartoe zelf moeten nemen. Als ze de baas over hun eigen vak willen zijn zullen ze dat moeten verdienen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden