Léonor Fini 1908 - 1996

Léonor Fini, in 1908 te Buenos Aires geboren, had een Argentijnse vader maar groeide in Triëst op bij haar Italiaanse moeder. Ze verbleef in Milaan en Monte Carlo tot ze zich in 1933 in Parijs vestigde. Zonder formele artistieke scholing maakte zij zich een perfecte schildertechniek eigen. De strekking van haar werk was tijdeloos, de vorm nogal gedateerd. Ze werd dan ook vooral bewonderd door schrijvers.

Onder hen waren W.F.Hermans en Mario Praz die een groot boek heeft gewijd aan de romantische obsessie inzake het vrouwelijke als het ongenaakbaar-koele, onaards mooie maar sinistere mysterie. Die obsessie speelde zij uit in haar optreden met bizarre kleding en in haar geraffineerde schilderijen.

Tegenover het majestatische van de vrouw in haar werk was de man doorgaans een weke jongeling. Ze wordt overigens niet tot de feministes gerekend maar, met Méret Oppenheim, Valentine Hugo, Dora Maar en Sophie Taeuber tot de vrouwelijke Franse surrealisten. In de sfinx - die ze haar eigen fraaie gelaatstrekken gaf - zag ze het ultieme vrouwebeeld. In 1944 schilderde ze zich in het 'Einde van de wereld' met de borsten juist boven het water waar resten van vreemde verschijningen uit opsteken.

Een ander bekend doek is 'De doodstraf' uit 1969. De voorstelling is sensueel-vaag en daardoor juist indringend. Een meisje brengt een geplukte gans. Een ander meisje staat met een mes gereed voor de slachting. Een majestatische naakte vrouw met gespreide benen beheerst het tafereel.

In een boek over het surrealisme en de sexualiteit schrijft Xavière Gauthier: “Bij Léonor Fini is er geen ontkomen aan. Je kunt alleen maar in haar armen vluchten, met het hoofd tegen haar borst vertrouwend inslapen, doof en blind voor de wereld in het uterische nirwana”. Zelf beschouwde ze zich als priesteres en heks. Behalve honderden schilderijen heeft ze vele illustraties gemaakt. Ze werd geïnspireerd door Baudelaire's 'Les fleurs du mal', door De Sade, Poe, Genet en De Nerval.

Fini decoreerde meubelen en tekende voor elegante modebladen. Ook illustreerde ze eigen teksten, onder andere over haar liefde voor katten. In de literatuur over het surrealisme heeft ze met dat al maar een bescheiden plaats gekregen. André Breton noemt haar niet eens. Maar ook in Germaine Greers boek over 'Vrouwenwerk' komt ze niet voor.

Langer levend dan onder vooroorlogse surrealisten gebruikelijk was, heeft ze de leeftijd van 87 jaar bereikt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden