Review

Leonardo DiCaprio laat zijn broek zakken

Wie zich de komende twaalf dagen in het gewoel van het 51ste internationale filmfestival van Berlijn, de Berlinale, begeeft, zal misschien af en toe denken aan Martin Schulz.

Martin, de protagonist uit de film 'Berlin is in Germany' van Hannes Stöhr, is vlak voor de val van de Muur in Oost-Berlijn in de gevangenis terechtgekomen. Na elf jaar komt hij vrij. We volgen zijn eerste onzekere schreden in een hectische en onoverzichtelijke wereld, die hij slechts schematisch van de televisie kent. In de stad kan deze hedendaagse Franz Biberkopf uit Alfred Döblins 'Berlin Alexanderplatz' de overal om hem heen piepende mobieltjes aanvankelijk niet thuisbrengen, in een volgende scène bestudeert hij minutenlang de kaartjesautomaat in het metrostation. En wat koop je tegenwoordig voor je zoontje van elf?

'Berlin is in Germany' is geen meesterwerk, maar een sympathieke film rond een interessant gegeven: hoe ingrijpend is het leven in Duitsland en vooral Berlijn de afgelopen tien jaar veranderd. De film is ook, afgezien van een aantal documentaires in de nevensecties, een van de weinige Duitse filmpremières op de Berlinale dit jaar. Ook in Duitsland beleeft de nationale cinema geen voorspoedige tijden, grote kassuccessen ontbraken het afgelopen seizoen. Vorig jaar telde het competitieprogramma nog drie Duitse films, dit jaar geen enkele, ook al omdat het grootste Duitse talent van dit moment, de regisseur Tom Tykwer ('Lola rennt') zijn nieuwste productie niet op tijd af kreeg.

Maar gelukkig heeft tenminste de openingsfilm van vanavond in het Royal Palast aan het Marlène Dietrich-plein nog een Duitse tint. Het Stalingrad-epos 'Duell-Enemy at the gates' van de Franse regisseur Jean-Jacques Annaud ('The name of the rose', 'Seven years in Tibet') werd geheel op voormalig Oost-Duitse bodem opgenomen en hoofdzakelijk met Duits geld gefinancierd. In deze duurste Europese filmproductie ooit (85 miljoen dollar) proberen een Russische (Jude Law) en een Duitse (Ed Harris) scherpschutter elkaar te midden van de puinhopen in en rond Stalingrad uit te schakelen.

De competitie (24 films) is minder dan andere jaren met grote Hollywood-producties doorspekt, er zijn bijdragen uit onder meer Japan, Spanje, Frankrijk, Ierland, China, Italië, Polen en Taiwan. Maar het programma biedt wel weer een ietwat onevenwichtig spectrum, dat varieert van wereldpremières van onder meer 'The taylor of Panama', een John le Carré-verfilming van John Boorman met Pierce Brosnan en Jamie Lee Curtis, tot 'Super 8 stories' van Emir Kusturica, waarin hij verslag doet van een tour van zijn band, en 'Beijing Bicycle' van de Chinees Wang Xiaoshuai ('Frozen'). Daarnaast duikt weer even moeiteloos een publiekstrekker als 'Hannibal' van Ridley Scott op (het vervolg op 'Silence of the Lambs') met Anthony Hopkins en Julianne Moore. Een uitschieter zou wel eens 'Traffic' van Steven Soderbergh ('Sex, lies and videotape', 'Erin Brockovich') met Michael Douglas en Catherine Zeta-Jones kunnen zijn, maar die draait al vijf maanden in Amerika en is al zeker van twee Golden Globes. Weinig kans dat de jury, dit jaar onder leiding van de machtige Hollywood-producer Bill Mechanic ('Titanic'), daar ook nog een Gouden Beer aan toevoegt. En dan zijn er nog 'The claim' van de Brit Michael Winterbottom met Peter Mullan en Nastassja Kinski en de eerste vrouwelijke Dogma-film van Lone Scherfig, 'Italienske for Begyndere'.

Een aandachttrekker in het 'Panorama'-programma is 'Don's Plum' van RD Robb, een film uit 1995 met Leonardo DiCaprio, over een stel vrienden dat in een nachtcafé weinigverhullende gesprekken voert over seks en aanverwante onderwerpen, en waarin Leo naar verluidt zijn broek laat zakken. DiCaprio liet de film in Amerika verbieden, maar de productiefirma 'Zentropa' van Lars von Trier wist de rechten voor Europa te verkrijgen. Nu beleeft Leo's jeugdzonde in Berlijn alsnog zijn wereldpremière.

En dan is er nog een retrospectief van Fritz Lang, met als hoogtepunt de vertoning van een opnieuw gerestaureerde kopie van 'Metropolis', begeleid door een live-orkest, er is een hommage aan Kirk Douglas, die een Gouden Beer kijgt voor zijn levenswerk, en er is een opnieuw bewerkte versie van '2001 - A Space Odyssee' van Stanley Kubrick, die het festival zal afsluiten.

In Berlijn gaat dit jaar een tijdperk ten einde. De Brit Moritz de Hadeln, sinds 1980 directeur van de Berlinale en vanwege zijn populaire keuzes altijd omstreden, gaat weg. Tegelijkertijd neemt ook zijn eeuwige rivaal Ulrich Gregor van het 'Internationale Forum des jungen Films' -sinds ruim dertig jaar leidt hij de experimenteel-intellectuele tegenhanger van de Berlinale- afscheid.

De een vertegenwoordigde de verzadigde burgerij, de ander de geïnstitutionaliseerde revolte, zelfs toen allang de tijden waren vervlogen dat het intellectuele filmpubliek naast Godard niet ook eens een grote blockbuster mocht aanschouwen. 'Pas nu eindigt in Berlijn het laatste hoofdstuk van de grote revolutie van '68', schreef de Berlijnse Tagesspiegel gisteren. Maar ook daarover is het laatste woord nog niet gesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden