Léon van Bon: Genieten was mijn drijfveer

Wielrenner neemt na bijna 20 jaar afscheid

RAALTE - "Je bent de eerste of tweede die mij vraagt of ik doping gebruikte." Léon van Bon veert verbaast op van zijn tuinstoel. De 41-jarige wielercoureur zegt de vraag niet te hebben zien aankomen. "Om kort te zijn: ik heb nooit wat genomen." Met doping heeft Van Bon zijn loopbaan niet willen "invullen", verzekert de man die morgenavond in Almelo zijn laatste koers als professional rijdt.

Hij kan zichzelf elke ochtend recht in de spiegel aankijken, reageert Van Bon thuis in de achtertuin. Bijna twintig jaar lang was hij beroepsrenner. Begonnen in 1994 bij Jan Raas, bij WordPerfect. Samen met opvolger Novell vormde de ploeg de basis waarmee de Rabobank twee jaar later in het wielrennen zou stappen. Afgelopen winter bleek dat er zeventien jaar lang veel minder schone sport bedreven werd dan jarenlang werd verkondigd door de hoofdsponsor en de ploegleiding.

Van Bon zegt zich verre te hebben gehouden van de schaduwzijden die zijn "mooie vak" hebben getekend.

"Ik heb mijn eigen ding gedaan. In dat opzicht was ik tijdens mijn carrière behoorlijk eigenwijs, misschien wel naïef. Maar de manier waarop ik het deed, gaf mij enorm veel voldoening. Een topsportmentaliteit om ten koste van alles je doel te bereiken, zoals Lance Armstrong, heb ik nooit gehad. Ik vraag mij soms wel af wie er nu slim waren? Zij of ik?"

De feiten spreken in Van Bons voordeel. Zijn naam viel nog nooit in een dopingonderzoek. En toch. Van Bon zegt met de vraag te worstelen, geeft hij toe. "Dat komt doordat ik mij niet kan verdedigen. Je bent voor sommigen bij voorbaat schuldig bevonden. Ik vergelijk het wel eens met voetbal: ik sta in deze discussie van meet af aan met 5-0 achter."

De tweevoudig Touretappewinnaar klinkt oprecht, doet ook zijn best om een plausibel verhaal te vertellen, maar hikt telkens tegen de publieke vooroordelen aan, zegt hij.

"Ik wil dit soort gesprekken zeker niet uit de weg gaan. Als ik dat wel zou doen, geeft dat misschien een verkeerd beeld. Maar eerlijk gezegd, voor mij hoeft het niet."

"Begrijp me niet verkeerd. Ik ben fel tegen doping. Maar wat is de wielerwereld ermee opgeschoten, met alle bekentenissen? De controles zijn sinds 2007 enorm verbeterd. Dat renners van tegenwoordig misschien wat vaker stelling nemen tegen doping, is niet dankzij alle ophef erover. De cultuur is al langer aan het veranderen."

Dat de wielerwereld eerlijkheid heel lang geleden naar een donker oord heeft verbannen, kostte hem in 1992 als baanspecialist op de Olympische Spelen in Barcelona in 1992 een gouden plak. De winnaar van het goud, de Italiaan Giovanni Lombardi, fluisterde hem na afloop van de puntenkoers toe dat de 'rijkste heeft gewonnen'. Een gekochte zege, meent Van Bon, die sindsdien besloot zijn eigen pad te bewandelen, ver van de uitwassen vandaan. Doping was er daar een van, voegt de tweevoudig Nederlands kampioen op de weg eraan toe.

Morgen is zijn laatste wedstrijd. Van een echt afscheid is het nog nooit gekomen. Van Bon richtte zich na 2007, toen Rabo zijn contract niet verlengde, op zijn andere specialisme, het baanwielrennen. Toen vorige winter de uitnodigingen voor de zesdaagsewedstrijden uitbleven, besloot Van Bon zijn energie volledig te steken in zijn werk als fotograaf en videomaker.

"Bijna twintig jaar lang was genieten mijn drijfveer. Zonder dat zou ik het niet zo lang hebben volgehouden." Toch heeft Van Bon ergens in 2000 overwogen te stoppen. Het was tijdens zijn eerste verblijf bij de bankploeg (van 1996 tot 2000) dat "zijn vertrouwen werd geschaad". Een verschil van inzicht over de trainingen deed hem in 2001 overtappen naar het Amerikaanse Mercury.

"Een verademing. Het ging er zo veel meer ontspannen aan toe dan bij Europese ploegen. Het was terug naar de basis."

Op de vraag of andere motieven een reden speelden voor het wegsijpelen van zijn fietsplezier bij Rabo, is Van Bon stellig: "nee." Veel woorden wil hij er trouwens niet aan vuilmaken, aan de renners die toegaven dat doping tot de standaarduitrusting van de ploeg behoorde. "Ik heb niets gehoord, laat staan gezien."

Hij spreekt met zijn oud-collega's Michael Boogerd en Danny Nelissen zelden over doping. Geen behoefte aan, zegt Van Bon, die altijd zijn eigen weg bewandelde in een wereld waar woorden zelden de waarheid bevatten. Oordelen over zijn voormalige ploeggenoten die uit de school klapten, wil hij niet.

"Ergens heb ik ook wel begrip voor de keuzes die zij maakten. De druk om te presteren, de cul-tuur die dwingend kan zijn. Dat zijn allemaal redenen die ik maar zelden heb gehoord of gelezen in de discussie van de voorbije maanden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden