Lente dringt ook door tot Cubabeleid VS

Het botert al vijftig jaar niet tussen de VS en Cuba. Maar met de nieuwe regering van Barack Obama lijkt een dooi in te zetten.

„De afgelopen vijftig jaar hebben de VS in een Caribische Zee van waanideeën gezwommen”, zei het Democratische Congreslid Emanuel Cleaver dinsdag over het Amerikaanse Cubabeleid. Vijftig jaar later zijn de VS ’de enige die geïsoleerd zijn’.

Hij deed deze uitlating na een bezoek dat hij en andere Congresleden brachten aan de gebroeders Castro – het nieuwste teken van toenadering tussen Washington en Havana. Fidel omschreef die gesprekken gisteren als ’geweldig’.

Sinds Fidel Castro in 1959 de macht greep op Cuba en in ’61 een Amerikaanse militaire tegenactie bij de Varkensbaai strandde, proberen de VS zijn regime met boycots omver te werpen. Zo stelden de VS een handelsverbod in, en werd het Amerikanen verboden het land te bezoeken. In de nadagen van zijn presidentschap verscherpte George Bush de boycot nog.

Met de nieuwe regering van president Barack Obama klinkt er een ander geluid. Hij keurde een wet goed die de reisbeperkingen voor Cubanen in de VS versoepelt.

Een meerderheid in het Congres steunt een wetsvoorstel dat de reisrestricties volledig afschaft. En vanaf maandag is dus een delegatie van het Amerikaanse Congres op bezoek bij Raúl Castro, voor het eerst sinds diens aantreden, en zijn broer Fidel.

De gesprekken waren bijzonder, omdat de twee landen geen diplomatieke banden onderhouden. Delegatieleider Barbara Lee sprak van ’een constructieve dialoog’. Haar collega Laura Richardson, die dinsdag al met Fidel Castro sprak, zei dat die ’echt wil dat Obama slaagt’.

Hoewel Obama meermalen heeft gezegd dat het Amerikaanse Cuba-beleid ’faalt’ en hij een ’nieuwe strategie’ voor Cuba wil, zei hij ook het embargo als stimulans voor democratische hervormingen te willen handhaven.

Volgens de Spaanse krant El País wil Obama de reisrestricties tegen Cuba nu echter geheel opheffen. Ook zou hij Cubaanse Amerikanen willen toestaan geld te sturen naar het eiland. Dat zou een flinke afzwakking van de boycot zijn.

In Havana voert Raúl Castro intussen milde hervormingen door. Wegen worden gerepareerd en er liggen tegenwoordig dvd-spelers en mobiele telefoons in de winkels – al hebben Cubanen geen geld om die te kopen.

Maar democratische hervormingen blijven uit. De oude garde van de Cubaanse gemeenschap in de VS, die het regime van Fidel ontvlucht is, blijft dan ook fel tegen iedere vorm toenadering tot het land, inclusief versoepeling van het embargo. Die oude generatie verliest echter geleidelijk terrein aan in de VS geboren jongeren, die wel voor nauwere banden zijn.

De Cubaanse economie kan een versoepeling van het embargo in ieder geval wel gebruiken. Drie orkanen richtten een schade aan van 7,3 miljard euro, twintig procent van Cuba’s bbp.

De salarissen zijn laag, voedselprijzen hoog en huizen schaars. De waarde van nikkel, Cuba’s voornaamste exportproduct, daalde vorig jaar met 41 procent.

Luís René Fernández, buitenlands beleidspecialist van de Universiteit van Havana, zei tegen de New York Times dat ’alleen het vrijgeven van de reismogelijkheden met de VS en het opheffen van de economische blokkade een meetbaar effect’ zal hebben op de economie van het land.

Voor de VS zouden betere relaties met Cuba een opsteker zijn voor de verhouding met heel Latijns-Amerika. Die is belangrijk voor de Amerikaanse export en de olie-, mineralen en voedselimport.

Ook Daniël Erikson, expert van de denktank Inter-American Dialogue, ziet mogelijkheden in de ontdooiende relatie tussen de twee landen. Een ontmoeting tussen Obama en Raúl Castro zit er voorlopig niet in, zei hij eerder tegen Trouw, maar bestaande contacten moeten volgens hem stapsgewijs uitgebouwd worden.

De verwachting is dat Obama meer over zijn Cubabeleid bekend zal maken voor 17 april, als de Organisatie van Amerikaanse Staten bij elkaar komt. Grote afwezige daar: Raúl Castro. Het Cubaanse lidmaatschap van die organisatie werd al in 1962 geschorst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden