Lente-akkoord voor lagere inkomens veel gunstiger dan Catshuisvariant

De vijf partijencoalitie, de fractievoorzitters van VVD, CDA, D66, GroenLinks en de ChristenUnie, overlegt met demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager over de begroting 2013 vlak voor het debat over de begroting in de Tweede Kamer. Beeld anp
De vijf partijencoalitie, de fractievoorzitters van VVD, CDA, D66, GroenLinks en de ChristenUnie, overlegt met demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager over de begroting 2013 vlak voor het debat over de begroting in de Tweede Kamer.Beeld anp

ANALYSE - De gevolgen van de extra bezuinigingen in het Lente-akkoord zijn immens. De coalitie van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie presenteerde gisteren de definitieve afspraken, een eerste versie was vorige week al uitgelekt. Nu meer details bekend zijn over de harde maatregelen, is ook duidelijk dat de mensen met allerlaagste inkomens worden gespaard.

Lex Oomkes

Een werknemer met het minimumloon gaat er volgens de huidige koopkrachtberekeningen van de vijf partijen (de definitieve berekening van het Centraal Planbureau komt medio juni) zelfs 0,25 procent op vooruit. Zonder het Lente-akkoord zou hij een koopkrachtverlies hebben van 1,5 procent. Het effect van het pakket op de koopkracht van deze werknemer is dus 1,75 procent.

Net als in het bijna-Catshuis- akkoord zit het grootste verlies aan koopkracht bij 65-plussers. Mensen met een hoger aanvullend pensioen gaan er nog altijd ruim 3 procent op achteruit. Maar ook hier: gepensioneerden met alleen AOW worden uit alle macht ontzien, terwijl dat in het bijna-akkoord van de drie partijen van de voormalige gedoogcoalitie niet het geval was.

Om over de hele linie ondanks alle malaise veel betere koopkrachtgevolgen te bereiken voor deze groepen, hebben de vijf partijen inkomensmaatregelen afgesproken, speciaal gericht op de laagste lonen. De vaste belastingkorting voor werkenden (de zogenoemde arbeidskorting) gaat voor mensen tot en met het minimumloon versneld omhoog, terwijl diezelfde korting voor hogere inkomens omlaag gaat. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat omhoog, net als de belastingsubsidie voor kinderen, de vaste belastingkorting voor ouderen en die voor alleenstaande ouderen.

De grootste boosdoeners voor wat betreft de inkomensgevolgen zijn uiteraard de verhoging van de btw met 2 procent, de nullijn voor ambtenaren en de daaraan verwante belastingmaatregelen die de loonstijging beperken. De andere grote extra uitgavenpost wordt de verhoging van het eigen risico in de zorgverzekering van 220 naar 350 euro.

Voor werkenden komt daar nog eens een extra belastingaanslag bij doordat de reiskostenvergoeding voor het woon-werkverkeer (of de woon-werkkilometers met de leaseauto) niet langer belastingvrij vergoed mogen worden. Dit kan enorme koopkrachteffecten hebben, tot een paar honderd euro nettosalaris per maand minder. Volgens premier Mark Rutte kan de maatregel nu ingaan, omdat het gemakkelijker wordt te verhuizen. De overdrachtsbelasting is immers definitief tot 2 procent verlaagd. Een huis wordt daarmee in principe goedkoper.

Dat is echter niet het hele verhaal. Tweeverdieners zullen immers niet gemakkelijk zo kunnen gaan wonen dat geen van beiden reiskosten heeft, en de aankoop van een nieuw huis wordt ook nog eens moeilijker. Een hypotheek mag voortaan niet meer groter zijn dan de waarde van een huis. De overdrachtsbelasting van 2 procent kan dus niet meer meegefinancierd worden in de hypotheek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden