Lens hoopt op het Bilbao-effect

Het Noord-Franse Lens was altijd synoniem met stoflongen, werkloosheid en voetbal. Maar nu is er het Louvre-Lens, 54 eeuwen kunstgeschiedenis op 7000 vierkante meter, dat voor een wedergeboorte van de stad moet zorgen.

Een futuristisch cultuurpaleis, gebouwd op een voormalige mijngroeve. Ook in de regen en omringd door modder (het park is nog lang niet af) maakt het Louvre-Lens indruk. Het gebouw van metaal, glas en beton glinstert maar is geen schreeuwerig architectonisch statement. Het volgt bijna discreet het licht glooiende terrein: uit respect voor de omgeving, volgens het Japanse architectenbureau Sanaa.

De enorme glazen entreehal geeft toegang tot twee expositieruimten, waarvan je er bij een, de Galerie du Temps, voor niets naar binnen kan.

De galerij biedt 'een unieke reis door de kunstgeschiedenis aan de hand van 200 meesterwerken'. Daarmee is geen woord te veel gezegd.

Het parcours begint bij beeldhouwwerk uit de tijd van de uitvinding van het schrift. En eindigt 120 meter verder in 1830 met 'De vrijheid leidt het volk', het doek van Eugène Delacroix dat Victor Hugo inspireerde voor de beroemde barricadescène in Les Misérables.

Tussendoor passeren in één lichte ruimte en in chronologische volgorde alle perioden, beschavingen en technieken die in het Parijse Louvre in afzonderlijke zalen en afdelingen zijn ondergebracht. Zo kreeg bijvoorbeeld het portret van Balthasar Castiglione (1514-1515) van Rafaël een plaats naast een bord en een medaille uit de Renaissance. Aan de wanden van gepolijst aluminium hangen geen schilderijen. De bezoeker beweegt zich aldus slalommend door een driedimensionale tijdbalk. Eventueel voorzien van een audioguide waarmee je de uitleg van sommige werken kunt opslaan en thuis, via www.louvrelens.fr, kunt terug horen.

Het werk zal geregeld worden vervangen, de voorraad van het grootste museum in de wereld is ruim genoeg. De tweede ruimte, bedoeld voor wisselende exposities, is nu gewijd aan de revoluties van de Renaissance. Ook hier valt de didactische kwaliteit van de presentatie op.

Het idee voor een Louvre in de provincie was van een van de ministers van cultuur van president Jacques Chirac (1995-2007), Jacques Aillagon. Aillagon was ook de drijvende kracht achter de opening in 2010 van een dependance van het Centre Pompidou in Metz die succesvol blijkt. Decentralisering, ontsluiting van het hoofdstedelijke cultuurbezit voor 'een publiek dat ver van cultuur afstaat' is nu opnieuw het streven.

Dat Lens werd uitverkoren voor het Louvre-project dankt de stad aan Daniel Percheron, de socialistische president van de regio Nord-Pas de Calais. Na tien jaar en veel bestuurlijk duw- en trekwerk beleeft hij nu glunderend zijn finest hour.

In de hal vertelt Percheron dat de opening ook een revanche is op de offers die generaties mijnwerkers - "gestorven aan stoflongen" - hebben gebracht. "Deze streek, een van de armste van Frankrijk, is na de dood van de textiel- en staalindustrie in de twintigste eeuw verdwenen uit het geheugen. Alleen de buurman van dit museum, het Stade Félix-Bollaert van de RC Lens dat nu in de tweede divisie speelt, herinnerde dit land er af en toe aan dat Lens bestond."

Maar er komen andere tijden. Lens wordt wat Percheron betreft een nieuw Bilbao. De Baskische havenstad werd in 1997 uit het post-industriële slop getrokken door de komst van het feeërieke Guggenheim van Frank Gehry. Het Guggenheim trekt meer dan een miljoen bezoekers per jaar en zorgde direct en indirect voor zeker vijfduizend banen.

Alleen: Lens is bepaald geen Bilbao dat altijd al over een levendige binnenstad met veel tapasbars beschikte. Hotels zijn er nauwelijks, zelfs een frietkot ontbreekt leert een wandeling. "Het komt goed", denkt een bijna lyrische Percheron. "Volgend jaar openen een drie- en een viersterren hotel. Het Louvre levert de stamcellen waarmee we het DNA van Lens wijzigen, de stad wordt opnieuw geboren."

Louvre-Lens opent op 12 december

Nederlanders bijzonder welkom
Het Louvre-Lens kostte 150 miljoen euro en hoopt op minstens 500.000 bezoekers per jaar, onder wie een groot aantal uit België en Nederland. Het museum ligt op ongeveer een kwartier rijden van de A1, waarover elke zomer miljoenen Nederlanders zich naar de zon haasten. Vandaar ook dat - uniek in Frankrijk - het museum op borden, beeldschermen en catalogi behalve Frans en Engels ook Nederlands gebruikt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden