Len Munnik gaat liever met de floret te werk dan met de sabel.

Paradiso, heet het getekende scheppingsverhaal dat volgende maand van de hand van Len Munnik verschijnt. Op de achterflap staat de teneur van de zeer vrij naar het bijbelboek Genesis gemaakte strip: We leven in het Paradijs. En iedereen mag kiezen tussen goed en kwaad. Maakt u dezelfde keuze als Adam en Eva? Er valt geen woord in de strip, maar de verleidingen die de sprekende slang het eerste mensenpaar voorschotelt zijn voor iedereen herkenbaar.

,,We wonen hier op een ongelofelijk lekker plekje; dat paradijselijke gevoel speelde mee bij het bedenken van de strip”, zegt Munnik. Maar de keerzijde van de medaille is dat niet ver van hun idyllische plekje de hogesnelheidslijn gaat lopen. ,,Drieduizend bomen zijn ervoor gekapt. Die lijn heeft zoveel gekost en wie gaat haaar gebruiken? De vooruitgang heeft ook kwalijke kanten.” En om terug te keren bij Paradiso: ,,Er zit natuurlijk een moraal aan het verhaal. Ik blijf gereformeerd. Rentmeesterschap, hè. Wouter Bos weet die afkomst ook nog zo goed te gebruiken bij zijn argumentatie. Zoals laatst toen het over de kerncentrales ging.”

Goed en kwaad vormen ook het fundament onder de tekeningen, die Munnik dezer dagen al weer 25 jaar in een vast patroon maakt voor Trouw. Eerst dagelijks linksonderin op pagina 3, daarna op dezelfde plek op de voorpagina en sinds 1996 op de Podiumpagina, in wisseldienst met Tom Janssen en Berend Vonk.

De band met Trouw , die hij van huis uit heeft meegekregen, is hecht en verdroeg dat hij tien jaar geleden van de voorpagina naar het hart van de krant verhuisde. In een gesprek schetste hij toen het beeld van de tekenaar die ’als een gebruiksartikel wordt opgepakt en verplaatst’.

Kleine dingetjes van lijdelijk verzet, noemt hij de activiteiten waarmee hij sinds het eind van de jaren zestig druk is. Rentmeesterschap, die oercalvinistische bijbelse notie dat je verantwoordelijkheid draagt voor de wereld in het groot en het klein, milieu, kernbewapening. ,,Ik ben nog steeds bezig voor non-profit organisaties en actiegroepen.” Een vredeskrant van december vorig jaar levert het bewijs. Op de tekening van ’Len’ – zijn signatuur – brengt een hond een engel met een bazuin op die een jager zojuist uit de lucht heeft geschoten. Er kringelt nog rook uit de loop.

Van de Dierenbescherming tot Wakker Dier, van de Triodosbank tot Opzij, van de NCRV Gids tot de FNV, in een breed spectrum van de (dikwijls) progressieve kant van de samenleving zijn de pennenprikken van Munnik te voelen. Al geruime tijd tekent hij ook voor Spanning, het blad van de Socialistische Partij. ,,Ik heb het lang afgehouden, omdat ik ook voor de PvdA en GroenLinks heb getekend. Regelmatig maak ik wat bij een bepaald onderwerp. Ze geven me de vrije hand. En het is een prettige partij.”

Als geboren en getogen Vlaardinger kent hij de SP’ers, want in Oss en de Rijnmond liggen de wortels van de partij. Met glimmende ogen vertelt Len Munnik: ,,We hebben samen actie gevoerd tegen de stort van chemisch afval in het Lickebaertgebied. Dat was zo’n mooie actie, de tranen springen in je ogen. Iedereen deed mee, van SP tot SGP, prachtig. We hebben toen duizenden bomen geplant. ’Groeiend verzet’ heette het.”

Landelijke bekendheid kreeg het logo dat hij tekende voor de vredesbeweging: een groepje mensen dat een kernbom wegdraagt. De button die van dat tafereeltje is gemaakt is de hele wereld over gegaan. ,,Ik doe dat nog steeds. Al jaren maak ik het affiche voor de vredesweek. We gingen naar de basis Woensdrecht. Met zo’n beetje de hele kerk. We oefenden de spreekkoren ook in het kerkgebouw.”

Het is een thematiek, die wel eens wat naar de achtergrond verdwijnt, maar nooit weg is, meent Munnik. ,,De mensen denken: de kernwapens zijn nu de wereld wel uit. Maar, er wordt nog steeds gelobbyd. Net hebben we nog weer een kruisrakettendebat in de Tweede Kamer gehad. Bij het IKV houden ze zich nu meer bezig met de problemen van integratie en dialoog. Nee, dat vind ik niet jammer. Het debat blijft toch wel doorgaan.”

Hij vindt zijn stijl in de loop der jaren flink veranderd. ,,Leg die van toen maar eens naast die van nu. Die ouwe wil ik niet eens meer zien. Als je dag in dag uit bezig bent wordt je pen vloeiender. Het is een continue proces, een leerproces. Soms wil men een tekening van een jaar geleden gebruiken. Die wil ik dan wel eerst even overdoen.”

Op de tekening voor Trouw loopt hij de hele dag te broeden. ,,Ik kijk naar die van Tom Janssen, die er die ochtend in heeft gestaan. Dat onderwerp valt meestal af, tenzij ik iets heel anders weet te tekenen. Ik probeer het belangrijkste onderwerp van de dag te nemen. Dan hoef je minder elementen aan te dragen, niet de hele situatie uit te leggen. Zo’n kerel met een kromzwaard die het bovenste deel van een tekenpen afhakt (Trouw, 4 februari), dat koppel je meteen.”

,,Ooit heb ik gezegd dat ik liever met de floret te werk ga dan met de sabel”, stelt hij naar aanleiding van de zaak van de Deense spotprenten. ,,Als je zoals Theo van Gogh provoceert dan werkt het niet. Zo sluiten de mensen zich voor je af. Je bent dan geen partij meer. Liever ga ik een kwestie te lijf met prikkelende argumenten. Ik ken de mensen die Trouw lezen, dat is de doelgroep die ik wil bereiken. Begrepen worden, dat is belangrijk. Als iemand me belt en zegt: ik snap geen moer van je tekening dan heb ik mijn werk niet goed gedaan.”

Bij een eerder gesprek met Trouw heeft hij het al eens aangekaart en hij begint er nu weer over: kleur of zwart-wit. Wie de tekeningen van Len in Trouw kent weet dat ze altijd in zwart-wit worden afgedrukt. Behalve één keer. Toen mocht hij oranje gebruiken in een tekening met de koningin. ,,Kleur heeft soms een functie, dan kun je weer andere elementen in je tekening brengen. Ik zou graag de vrijheid hebben om kleur te gebruiken. Het kan nuttig zijn.” Kleur zit er in elk geval genoeg in zijn jongste kinderboek, waarvan Johan de Koning de tekst heeft geschreven en Len de illustraties heeft verzorgd: De Rode Auto. Over een jongetje dat graag wil dat zijn vader, inderdaad, een nieuwe rode auto aanschaft. ,,Ik hou erg van kinderboeken. Ik zou er wel meer willen maken. Voorlopig ga ik me, iets heel anders, bezighouden met een boekje over seksuele intimidatie. Mijn dochter heeft het verhaal gemaakt, ik de tekeningen. In geel en bruin. Bij een boek gaat het erom zo mooi mogelijk te tekenen. Je moet het verhaal beeldend maken. Maar, voegt hij er haastig aan toe: ,,Ik zou het dagelijkse tekenen niet willen missen.”

Wat hem na al die jaren tekenen nog steeds het meeste na aan het hart ligt? ,,De vredesproblematiek. Die omsluit zoveel. Begrip voor elkaar, respect voor elkaar. Iedereen te eten geven. En niet eerst ik.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden