Lekker meeliften met de veelverdiener

In relaties is een verschil in inkomen nooit zo'n punt. Maar een vriend zonder baan in alles blijven voorschieten, gaat snel vervelen. Waarom rijk bevriend is met rijk en arm met arm.

Geld scoort onveranderlijk hoog op het lijstje onderwerpen om ruzie over te maken binnen relaties. De recente Emancipatiemonitor wees uit dat slechts 54 procent van de Nederlandse vrouwen economisch zelfstandig is. Vrouwen hebben het ideaal van het zelfvoorzienende individu nog steeds niet bereikt. Toch komen die geldruzies niet door economische afhankelijkheid van vrouwen. Geldproblemen doen zich voor bij verschil in waarden en levensstijl. Als bijvoorbeeld iemand in een opwelling een dure auto koopt en schulden maakt.


Een huwelijk of geregistreerd partnerschap is de kleinst mogelijke economische gemeenschap en werkt volgens het principe 'mijn geld is jouw geld'. Bijdragen naar vermogen en opsouperen naar behoefte. Alles vanzelfsprekend in goed overleg om de prioriteiten te bepalen. Het geld stroomt naar waar het nodig is.


Stel: een man met een parttimebaan krijgt gebitsproblemen. De tandarts zegt: "Ik kan de kies trekken en u een klikgebit aanmeten, de verzekering betaalt. Of u kunt een implantaat nemen en dat kost u 3000 euro". In een beetje prettig huwelijk zal de meerverdiener zonder morren dat implantaat voor haar partner betalen en niet tegen hem zeggen: "Bekijk het maar, ik koop liever een nieuwe jurk".


Ook als de ene liefdespartner meer geld heeft dan de ander, overstijgt het gemeenschappelijke belang altijd het individuele belang. Het maakt niet uit dat de een veelverdiener is en de ander geen harde euro's inbrengt (maar wel iets anders nuttigs doet). Degene die weinig geld verdient, is niet veroordeeld tot een goedkope campingvakantie, maar lift mee met de veelverdiener, dus gaat het hele gezin naar Thailand. Als partners het eens zijn over prioriteiten in het uitgavenpatroon, is een goed huwelijk zelfs bestand tegen armoede. Binnen intieme relaties zet degene met het meeste geld de toon en de financieel zwakkere kan zonder scrupules de vruchten plukken. Partners vullen elkaar aan en hebben voordeel van elkaars specialisatie.


Tussen vrienden wordt de toon eerder bepaald door degene met minder geld. Meestal leren vrienden elkaar kennen binnen dezelfde leeftijdsgroep of in gedeelde omstandigheden: opleiding, woonomgeving of vrijetijdsbesteding. Een groep vrienden en kennissen heeft vaak ongeveer hetzelfde te besteden in het uitgaansleven en bij hobby's, ze geven elkaar even dure cadeaus en het is makkelijk om het betalen af te wisselen. Er heeft al een voorselectie plaatsgevonden. Iemand in de bijstand meldt zich niet snel voor een dure klimcursus in de Alpen.


Wat in een huwelijk vanzelf gaat, elkaars financiële tekorten of rampspoed opvangen, ligt in vriendengroepen lastiger. Stel, iemand verliest z'n baan, kan z'n hypotheek niet meer betalen of wordt langdurig ziek en moet zijn uitgavenpatroon rigoureus aanpassen. Om te beginnen verdwijnt alle vrijetijdsbesteding in de trant van eet- of drinkavondjes met vriendengroepen, dure sportverenigingen, feestjes met de daarbij horende aanschaf van cadeaus.


Als er minder binnenkomt, verdwijnt ook de sociale omgeving uit zicht. Ook al zeggen vrienden dat geld geen rol speelt en dat zij meer dan bereid zijn om de armlastige vrij te houden bij van alles, het is onverdraaglijk om in de rol van eeuwige ontvanger te moeten zitten. De menselijke aard verzet zich daartegen. Als je permanent krap bij kas zit, is het veel makkelijker omgaan met mensen die in hetzelfde schuitje zitten dan met mensen die het breed kunnen laten hangen. Iemand die uit een inkomensklasse kukelt, belandt snel in een isolement, omdat hij niet meer mee kan doen met de groep en zich schaamt om afhankelijk te zijn van andermans goedgeefsheid.


Alleen de allerbeste, persoonlijke vriendschappen kunnen overeind blijven, maar dat vereist zorgvuldig manoeuvreren van beide kanten. Degene die wel geld heeft, moet uitkijken dat hij niet te vaak roept: 'O, laat mij maar even, dat betaal ik wel'. En degene zonder geld moet zich een zekere mate van vrijgevigheid laten aanleunen vanuit een vertrouwen dat vriendschap wel degelijk belangrijker is dan materiële wederkerigheid.


In de praktijk komt dit erop neer dat de vriendschap wordt gestript van consumptieve franje. Niet meer shoppen met je beste vriendin, maar een wandeling door de natuur maken. Geen traditie meer van samen naar popconcerten of de opera, maar bij elkaar over de vloer komen voor een avondje gezelligheid. De minder goed bedeelde kan altijd een lekkere maaltijd op tafel zetten, de ander kan altijd mooie wijn meebrengen. Gracieus het aanbod accepteren om gratis gebruik te maken van je vriends luxe vakantievilla hoort er ook bij. In het minder belangrijk maken van de verschillen toont zich de vriendschap. Maar lastig is dat soms wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden