Lekker afschaffen die Citotoets, of maar benutten?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Het is toeval, of toch niet helemaal: in dezelfde week dat topmensen uit het bedrijfsleven en de wetenschap hun oproep deden dat 'innovatie' de enige weg uit de crisis biedt, stonden de media bol van de zoveelste crisis rond de Citotoets. Het grote nieuws versus het kleine. Er is een interessant verband.

Als Nederland meer moet innoveren, zijn er meer topwetenschappers nodig, meer topuniversiteiten en meer topprestaties (vooral in de weinig populaire bètavakken). Dan kun je niet vroeg genoeg beginnen om de lat hoog te leggen. Bijvoorbeeld door al bij jonge kinderen op de basisschool de prestaties zoveel mogelijk te meten, en daar niet te zenuwachtig over te doen. Of misschien zelfs: door scholen onder druk te zetten zoveel mogelijk de scores omhoog te brengen.

Maar meten van prestaties van kinderen ligt gevoelig. Schrijver Christiaan Weijts verbaasde zich hoeveel boze reacties het nieuws losmaakt dat scholen hun gemiddelde Citoscore openbaar moeten maken. Hij vermoedt dat de echte emoties veel dieper zitten dan de waarde of bruikbaarheid van de Citoscores zelf.

'Waarom hebben we zo het land aan competitie, ranking en eenzijdige nadruk op cognitieve prestaties', schreef Weijts in zijn column in NRC Next. Hij opperde: enerzijds is wedijver en competitie in de volwassen wereld de geldende norm geworden. 'Maar heimelijk walgen we van de wereld zoals we die gemaakt hebben. We gunnen kinderen zo lang mogelijk uitstel.' Hij begrijpt dat.

Het steeds grotere gewicht dat de Citotoets heeft gekregen, zit bijna niemand lekker. Ook omdat altijd de ánder verkeerd omgaat met de toetsgegevens. Scholen klagen dat ouders zich nu al blindstaren op een Cito-uitslag.

Ouders verwijten scholen misbruik van de Cito. Als het getalletje niet goed is, gaat de inschrijving op de middelbare school niet door. Politieke partijen vertrouwen de ouders weer niet: als die de scores in handen krijgen, dreigt 'de totale gekte', zei D66 deze week in de Kamer.

Daarom: wat zou er eigenlijk gebeuren als de Cito-eindtoets wordt afgeschaft?

Afschaffen zou in lijn zijn met wat minister van onderwijs Bussemaker onlangs in Trouw aankondigde: het onderwijs krijgt weer meer vrijheid om zelf zaken goed te regelen. Minder regels, minder toezicht, zelf verantwoordelijk zijn.

Nodig is de Cito-eindtoets in groep 8 ook niet meer. Scholen toetsen kinderen tegenwoordig zoveel tussendoor, dat elk kind een dik dossier heeft. Om de kwaliteit van de school te meten, zijn er altijd nog de inspectierapporten. En wat de ouders betreft: hoezo denkt iedereeen toch dat zij hun kind automatisch te hoog inschatten en op een verkeerde school zullen inschrijven?

Het kan best zonder Citotoets. Maar dan blijft ook de huiver om prestaties van kinderen te meten. En misschien moet een land dat wil innoveren, daar juist overheen. Vandaar mijn vraag: lekker afschaffen die Citotoets, of toch benutten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden