Lek-proces geeft kijkje in Witte Huis

Het Libby-proces werpt licht op de rol van vice-president Cheney in de regering-Bush.

Het is een bekend gegeven in de Amerikaanse politiek: politici in Washington gaan niet voor de bijl vanwege hun misdaad, maar voor hun poging de daad toe te dekken.

President Nixon trad niet af vanwege zijn rol bij de inbraak van het Watergate-gebouw, maar om zijn poging het onderzoek te stoppen. Bill Clinton kwam haast ten val, niet vanwege overspel met een stagiaire, maar omdat hij daarover loog.

Of hetzelfde aan de hand is met Lewis ’Scooter’ Libby, oud-stafchef van vice-president Cheney, wordt momenteel bekeken in een Amerikaanse rechtszaak. Hij wordt vervolgd in verband met het opzettelijk lekken naar de media in 2003 van de naam van een CIA-agente. Dat is in Amerika strafbaar.

Libby wordt niet vervolgd voor het lek zelf, daar is niemand voor aangeklaagd. Onderzoek toonde aan dat er geen opzettelijk lek was. De ex-stafchef staat terecht voor meineed en het hinderen van gerechtelijk onderzoek.

De zaak houdt verband met de bewering van president Bush dat Irak geprobeerd had in Afrika uranium te kopen voor een kernwapen. Dat werd een van zijn hoofdredenen om dat land aan te vallen.

Oud-ambassadeur Joe Wilson vertelde in 2003 in de media dat Bush bewust het volk had misleid. Het verhaal over de aankoop van uranium was nep. Dat had Wilson zelf in Afrika vastgesteld en aan het Witte Huis gemeld. Toen de media daarna op basis van anonieme Witte Huis-bronnen onthulden dat Wilsons vrouw een geheim agent was, werd vrij algemeen gedacht dat dit de wraak was van het Witte Huis.

De getuigen die de aanklager de afgelopen dagen opriep, laten zien dat Cheney en Libby woedend waren op de ambassadeur, en diens geloofwaardigheid wilden aantasten. Libby vroeg informatie bij de CIA over diens vrouw, getuigden agenten. Cheney liet Libby zelf met journalisten bellen, zo belangrijk vond hij de zaak. Twee journalisten getuigden dat hij hen over Wilsons vrouw vertelde.

Libby schakelde ook de toenmalige woordvoerder van Bush in, die eveneens journalisten bijpraatte.

Libby sprak met al deze mensen vóór 10 juli 2003, de dag waarop hij zegt voor het eerst van een journalist over Plame gehoord te hebben. En die journalist ontkent dat hij het hem verteld heeft.

De getuigenissen dat Cheney en Libby half geobsedeerd waren door Wilson, maken het moeilijk voor zijn verdediging om vol te houden dat Libby niet loog, en dat de ongerijmdheden in zijn verklaringen alleen te wijten zijn aan zijn gebrekkige geheugen. Zijn verdediging wil aantonen dat Wilson wel degelijk onbelangrijk was voor Libby. Hij was veel te druk met de oorlog bezig.

Wat het proces tot nu toe ook aantoont, is dat Cheney een belangrijke rol had in de opmaat naar de oorlog. De CIA waarschuwde het Witte Huis meermaals dat het hele Afrika-verhaal stonk, maar Cheney hield eraan vast. Hij en Libby wilden niet dat dat naar buiten kwam. Zij probeerden de CIA de schuld van hun blunder te geven.

Komende dinsdag komt de verdediging van Scooter Libby aan het woord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden