Leiders van Griekenland en Noord-Macedonië tonen hun verbroedering (en negeren de kritiek)

De Griekse premier Alexis Tsipras omhelst zijn collega Zoran Zaev van wat sinds kort Noord Macedonië wordt genoemd. Beeld AP

Er waren knuffels en er was een selfie in Skopje: het eerste officiële bezoek ooit van een Griekse premier kon bijna niet hartelijker. “Mijn beste vriend”, noemde Alexis Tsipras zijn collega Zoran Zaev van Noord-Macedonië. “We schrijven geschiedenis”, zei die laatste.

“U kijkt naar twee buren, vriendschappelijke volkeren die Europa en de hele wereld hebben laten zien dat met dappere besluiten en de wens om er samen uit te komen iets wat gisteren onmogelijk was, vandaag realiteit is geworden.”

De historische ontvangst in Skopje was mogelijk nadat Tsipras en Zaev vorig jaar een akkoord sloten, waarmee een ruzie van 28 jaar over de naam Macedonië werd bijgelegd. Het land werd onder die naam in 1991 onafhankelijk van Joegoslavië. Griekenland heeft een aanpalende, gelijknamige regio en claimt het alleenrecht op de naam en Macedonische geschiedenis uit de oudheid. Aan de onenigheid kwam twee maanden geleden officieel een einde: het land heet sindsdien Noord-Macedonië.

De nieuwe vriendschap biedt kansen: Tsipras had behalve tien kabinetsleden ook een handelsdelegatie van 140 zakenmensen bij zich. “Noord-Macedonië zal enorme economische voordelen bij het akkoord hebben, die we denk ik zullen zien in elke tak van de economie”, zei Zaev voorafgaand aan het bezoek. Hij rekent op een instroom van meer dan 500 miljoen euro. Griekenland behoorde ook voor de deal al tot de grootste investeerders in het arme land, onder meer in het bankwezen en in de olie-industrie. Maar ook enkele honderden kleinere bedrijven zijn actief over de grens, onder meer vanwege de relatief lage belastingen en loonkosten.

Spoorlijn

Regeringsvertegenwoordigers sloten gisteren onder meer overeenkomsten over infrastructuur: de economisch belangrijke spoorlijn van de Griekse havenstad Thessaloniki die via Noord-Macedonië verder Europa ingaat, krijgt een opknapbeurt. Ook gaan Griekse straaljagers het Noord-Macedonische luchtruim bewaken, als Skopje toetreedt tot de Navo. Noord-Macedonië heeft vooralsnog geen eigen luchtmacht.

De komende maanden zullen beide landen hun wederzijdse diplomatieke missies opwaarderen tot volwaardige ambassades. En de slagboom op een oude grenspost bij het Meer van Prespa, waar het akkoord juni vorig jaar getekend werd, gaat binnenkort na 52 jaar weer omhoog. Over de aanleg van een nieuwe, vierde overgang wordt overlegd.

Eigen bevolking

Beide premiers hebben twee goede redenen om de positieve gevolgen van het akkoord zoveel mogelijk uit te venten: weerstand onder hun bevolking en op til staande verkiezingen. Deze maand kiezen de Noord-Macedoniërs een nieuwe president, en winst van de oppositiekandidaat, die tegen de deal is, zou een grote tegenslag voor Zaev zijn. In Griekenland zijn dit jaar Europese en nationale verkiezingen, en Tsipras’ partij staat er niet goed voor in de peilingen. Een van de redenen: 70 procent van de Grieken vindt dat hij met het akkoord de Griekse belangen heeft verkwanseld.

Nog niet alles is gladgestreken

Ondanks de opperbeste stemming tussen Tsipras en Zaev gisteren, zijn er nog enkele hete hangijzers. Er is nog geen overeenstemming over het merkenrecht. Grieks-Macedonische producenten maken bezwaar tegen de aanduiding “Macedonisch” voor producten uit Noord-Macedonië.

Een gezamenlijk comité is bezig Noord-Macedonië schoolboeken pagina voor pagina door te nemen. Verwijzingen naar en kaarten van Groot-Macedonië moeten eruit, en de Slavische en oud-Griekse geschiedenis moet worden gesplitst. Hier zijn nog pittige debatten te verwachten. De Noord-Macedoniërs vinden dat ook de Griekse schoolboeken onder de loep moeten. Athene heeft er vertrouwen in dat daarin alleen de term “Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië” vervangen hoeft te worden door “Noord-Macedonië”.

Noord-Macedonië én Griekenland willen dat Skopje in juni een datum te horen krijgt voor het begin van toetredingsonderhandelingen voor de EU. Frankrijk, Denemarken en Nederland liggen vooralsnog dwars. 

Lees  ook:

‘Als we akkoord gaan met Noord-Macedonië, smelt de geschiedenis weg’

Macedonië, dat is het rijk van Alexander de Grote, en alleen Griekenland kan op zijn heldendaden uit die tijd aanspraak maken, vinden veel Grieken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden