Leider Polisario sterft in roerige tijden

Rebellen De leider van de onafhankelijkheidsstrijd in de Westelijke Sahara sterft na een lang ziekbed.

Geen spectaculaire inval in zijn huis of een gruwelijke aanslag op zijn leven, maar een lang ziekbed werd onafhankelijkheidsstrijder Mohamed Abdelaziz (68) uiteindelijk fataal. Hij stierf dinsdagavond in een Algerijns ziekenhuis. Een smartelijke dood in een periode waarin er juist allerlei ontwikkelingen zijn rond Polisario, de beweging voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara die hij sinds de oprichting veertig jaar geleden leidde.

Polisario voerde twintig jaar gewapende strijd voor een eigen staat voor de Sahrawi, de oorspronkelijke bewoners van de dunbevolkte, fosfaat-, olie- en visrijke regio aan de Atlantische kust. Nadat kolonisator Spanje zich in 1975 had teruggetrokken annexeerde Marokko de Westelijke Sahara.

Hoewel er sinds 1991 een bestand van kracht is, wil Polisario een referendum over onafhankelijkheid. Maar Marokko wil alleen een beperkte mate van autonomie toestaan. Daardoor dreigen de rebellen nu weer de wapens op te pakken. Voor zijn dood schreef Abdelaziz dat Marokko op deze manier 'groen licht' geeft voor 'militaire agressie.' De in het noordelijke Smara geboren leider streed zowel op het slagveld als aan de onderhandelingstafel voor onafhankelijkheid van zijn volk.

In april eiste Marokko dat 84 medewerkers van de Verenigde Naties het land zouden verlaten nadat VN-baas Ban Ki-moon de Westelijke Sahara 'bezet' had genoemd bij een bezoek aan een vluchtelingenkamp voor Sahrawi's in het Algerijnse Tindouf. Bans mening wordt overigens door een groot deel van de wereldleiders gedeeld. De Westelijke Sahara had in 1975 al gedekoloniseerd moeten worden, zo oordeelde het Internationaal Gerechtshof in Den Haag destijds.

Desondanks bestuurt Marokko nog altijd het grootste deel van wat het 'de Zuidelijke Provincies' noemt. Slechts een vijfde van de oppervlakte is in handen van Polisario. Abdelaziz leefde dan ook in ballingschap in Algerije. Daar is een week rouw afgekondigd.

Dat maakt de bestaande spanningen met buurland Marokko er niet minder op. Algerije steunt Polisario en erkent, net zoals de meeste Afrikaanse landen, de soevereiniteit van de Arabische Democratische Republiek Sahara (ADRS). Daardoor is Marokko als enige Afrikaanse land geen lid van de Afrikaanse Unie. De ADRS van Abdelaziz wel.

Polisario heeft een rouwperiode van veertig dagen afgekondigd voordat er een vervanger voor aartsvader Abdelaziz wordt gekozen.

Dat belooft geen makkelijk proces te worden. De jongere tak van Polisario schijnt niet veel op te hebben met de oude garde omdat ze haar ondemocratisch vindt. De vraag is of er na de dood van Abdelaziz voor Polisario een nieuw tijdperk met een jonge leider aanbreekt of dat er meer scheuren in de beweging ontstaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden