Legerchirurgen

Het ministerie van defensie gaat in vijftien ziekenhuizen chirurgische teams opzetten en financieren. De militaire geneeskundige dienst is nogal ingenomen met de overeenkomst die hem op den duur kan verzekeren van voldoende chirurgen en anesthesiologen op vredesmissies.

Volgens commandeur Friso van Marion, de directeur van het Militair geneeskundig facilitair bedrijf, groeit defensie daarmee weer een stukje naar de burgermaatschappij.

,,We hebben zitten denken hoe we het geld van de burger zo efficiënt mogelijk kunnen aanwenden. De wachtlijsten in de 15 ziekenhuizen kunnen als gevolg van deze afspraak iets korter worden, terwijl wij worden geholpen aan medische teams.'

De teamleden zijn per anderhalf jaar drie maanden beschikbaar om te worden uitgezonden naar militairen die zich voor vredeshandelingen in het buitenland bevinden. De teams bestaan uit een chirurg, een anesthesioloog en drie ok-assistenten.

Nu is het moeilijk voldoende chirurgische zorg te regelen voor Nederlandse militairen in het buitenland. De chirurgen moeten nog worden opgeleid. Het plan kost dit jaar 10 miljoen gulden en dat loopt op tot 22 miljoen in 2002.

Doordat personeel bij defensie op de loonlijst staat, krijgen ziekenhuizen lucht om iets te doen aan de lange wachtlijsten. Het plan met de chirurgische teams is vorig jaar april gelanceerd door minister Borst en maakt onderdeel uit van een pakket maatregelen om lange wachtlijsten in de zorgsector aan te pakken.

De artsen die straks deel uitmaken van de teams krijgen een korte opleiding. ,,Erg lang hoeft niet, omdat het werk van de militaire chirurgen niet erg veel verschilt van de civiele.'

Van Marion: ,,Het gaat tegenwoordig bij militaire activiteiten vooral om verkeersongelukken. Voor de teams hebben we dus vooral behoefte aan chirurgen die goed zijn in de behandeling van trauma's. Het hoeven ook geen ijzervreters in een doktersjas te zijn. Als je maar geen last van heimwee hebt. Wie zonder problemen door zijn keuring voor de (wat hogere) levensverzekering is gekomen, kan bij ons terecht. Het liefst hebben we chirurgen en anesthesiologen die interesse hebben voor spoedeisende hulp.'

Van Marion kent het werk van de militaire operatieteams onder meer uit Cambodja. ,,De militaire artsen waren er in de eerste plaats voor de manschappen, maar het zijn ook dokters. Dus gaven ze hulp aan de Cambodjaan die dat nodig had. Ook al is de dokter voor de Nederlandse militair op pad, als er een Cambodjaan in levensgevaar wordt binnengebracht, gaat die vóór een militair met een kleiner probleem. Dat is nu eenmaal de ethische plicht van een arts.'

De militaire gezondheidsdienst heeft uiteraard veel in Joegoslavië gewerkt. ,,Daar was hulp aan de bevolking niet nodig. Dat zijn geen achterlijke mensen. Die hebben een eigen gezondheidszorg die echt voldoende ontwikkeld is.'

Sommige militairen hebben na terugkeer last van gezondheidsklachten. Van Marion brengt dat in verband met de ongewone en soms gespannen omstandigheden. Een arts die zich tijdelijk laat uitzenden voor defensie heeft daar natuurlijk ook kans op. ,,Maar een lid van een medisch team heeft toch een voordeel,' meent Van Marion. Een gewone militair die verschrikkelijke dingen ziet, kan daar weinig aan doen. Een dokter of verpleegkundige kan dat vaak wel en dat maakt het iets gezonder werken.'

De militaire chirurgische teams werken tegenwoordig voornamelijk in speciale containers, ver van de plaatsen waar geweld is. De gewonden worden door de lucht aangevoerd.

Van Marion: ,,Natuurlijk zijn de omstandigheden waarin men werkt anders dan in het ziekenhuis in Nederland. Maar erg veel verschil is er niet. Het is er redelijk civiel. Een groot verschil is dat er geen geleidelijk verlopende stroom patiënten is. Bij vredesoperaties zijn er weinig geweldslachtoffers. Maar soms is het ineens erg druk met slachtoffers die worden binnengebracht, dan weer is er lange tijd geen werk. Daar moet je tegen kunnen.'

Er zijn twee ziekenhuizen, in Tilburg en Deventer, die als eerste beginnen met de vorming van de teams. In het Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg werkt al sinds 1997 een kolonel-chirurg, met het doel de ervaring op peil te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden