Leger El Salvador moordde stelselmatig

Van onze buitenlandredactie

Dat blijkt uit een lijvig onderzoek dat de Verenigde Naties hebben laten verrichten naar de schendingen van de mensenrechten tijdens de burgeroorlog in het Midden-Amerikaanse land El Salvador, van 1980 tot 1992. De vervaardiging van het rapport, dat gisteren werd gepresenteerd aan VN-secretaris-generaal Boetroes Boetroes Ghali, was onderdeel van het vredesakkoord dat de strijdende partijen vorig jaar sloten. De begane wreedheden zijn te vergelijken met wat er nu in Joegoslavie gebeurt. "Het leger, andere veiligheidstroepen en de hiermee verbonden doodseskaders hebben massamoorden gepleegd, soms op honderden mensen tegelijk" , aldus een van de conclusies van de commissie. In het landje zo groot als Nederland en met een bevolking van amper vijf miljoen zijn tienduizenden mensen afgeslacht, alleen al op de verdenking dat ze sympathie hadden voor de guerrillabeweging. In totaal vielen er gedurende twaalf jaar oorlog 75 000 doden.

De 'Commissie van de vrede', zoals de onderzoekscommissie werd genoemd, laat er geen twijfel over bestaan dat het Salvadoraanse leger in 1982 een zorgvuldig geplande val opzette om een Nederlandse televisieploeg van de Ikon te vermoorden. De vier, correspondent Koos Koster, redacteur Jan Kuiper, geluidsman Hans Terlaag en cameraman Joop Willemsen werden vanuit een hinderlaag doodgeschoten toen ze in het binnenland contact zochten met het guerrillaleger FMLN.

Minister Kooijmans van buitenlandse zaken zei gisteren altijd al overtuigd te zijn geweest van de schuld van het leger. Hij is blij dat dit nu ook officieel is vastgelegd en vindt dat de schuldigen berecht en gestraft moeten worden. Dit in tegenstelling tot president Christiani van El Salvador, die in een tv-toespraak pleitte voor een amnestie voor alle schuldigen, om zodoende "de deur te sluiten voor alle neigingen tot wraak of vergelding" .

El Salvador is op weg naar algemene verkiezingen en Christiani en de legerleiding hebben maandenlang gepoogd de publikatie van het rapport, waaraan zeven maanden is gewerkt, tegen te houden. Openbaarmaking zou de gemoederen kunnen verhitten en het democratiseringsproces in de weg kunnen staan, aldus de president. Boetroes Ghali gaf hem ongelijk: "Om het trauma van de oorlog te overwinnen zullen de Salvadoranen de waarheid onder ogen moeten zien. Er kan geen verzoening plaatsvinden zonder publikatie van de waarheid."

Een van de ernstigste wreedheden, waarvan de schuldigen bij name worden genoemd, was de massamoord in het dorp El Mozote. Daar werden in december 1981 tussen de tweehonderd en duizend voornamelijk vrouwen, kinderen en bejaarden door militairen vermoord. De executie was een vergelding in opdracht van kolonel Monterrosa.

Pagina 5: Vervolg

Vonnis over Ikon-ploeg viel avond ervoor al

Waar zijn de moordenaars gebleven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden