Leger als alternatief voor ledigheid

Argentijns politicus wil met omstreden herinvoering dienstplicht jeugd een toekomst bieden, en steden veiligheid

BUENOS AIRES - Als het aan senator Mario Ishii ligt voert Argentinië binnenkort opnieuw de dienstplicht in. De politicus wil zo een einde maken aan de toenemende onveiligheid op straat in de voorsteden van de grote Argentijnse steden als hoofdstad Buenos Aires, havenstad Rosario en Córdoba. Het voorstel voor de herinvoering van de militaire dienst is net zo omstreden als de opschorting ervan in 1994 (zie kader) en gaat eigenlijk niet over veiligheid op straat, maar over de toekomst van de Argentijnse jeugd.

De discussie over de herinvoering van de dienstplicht om de veiligheid op straat te waarborgen gaat gelijk op met het debat over de zogenaamde Generación nini. Bijna 1 miljoen jongeren in Argentinië behoren tot deze 'Niks-generatie', ze hebben geen werk en volgen geen onderwijs. Het leeuwendeel woont in de arme buitenwijken van de grote steden, waar ze makkelijk in aanraking komen met het criminele circuit.

In een poging de jongeren op het rechte pad te houden introduceerde president Cristina Fernández de Kirchner een studiebeurs van 55 euro per maand voor jongeren tot 25 jaar die zich aanmelden voor een opleiding. Met groot succes: "Inmiddels ontvangen 700.000 jongeren deze studiebeurs", aldus een trotse president Kirchner afgelopen week op televisie. Veel jongeren steunen - en stemden op - de president die de afgelopen jaren flink investeerde in onderwijs, kunsten en buurtwerk.

Ingesloten tussen drie grote faculteiten van de Universiteit van Buenos Aires ligt een geasfalteerd plein dat geliefd is bij skaters. De 20-jarige Maxi oefent hier elke zaterdag zijn trucjes. Hij ziet zijn toekomst niet in de legerbarakken maar in de keuken: "Ik ben net begonnen op de koksschool en wil die afmaken. Een kok verdient beter dan een soldaat". Toch is Maxi geen uitgesproken tegenstander van de militaire dienst. "Veel van mijn vrienden zitten te niksen. Ze hebben geen baan en gaan niet naar school dus misschien is het leger een goede optie".

Voor senator Ishii is het debat over de jeugd minder belangrijk: "Het gaat om het zoeken van de balans. De dienstplicht kan werken als aanvulling op de studiebeurs", zei hij op de radio. De militaire dienst wordt in Argentinië gekscherend 'Colimba' genoemd, het samenvoegen van de werkwoorden voor 'rennen, poetsen en vegen'. Nobelprijswinnaar voor de Vrede Adolfo Pérez Esquivel kwam met een opiniestuk en noemde het voorstel van Ishii de verkeerde oplossing: "Het verslechtert de situatie van jongeren die zo worden ingezet voor elk willekeurige karweitje". Esquivel ziet de jeugd liever in de schoolbanken. "De duurzame oplossing voor de jongeren is goed onderwijs."

Ishii's voorstel komt na een reeks gewelddadige incidenten in de arme buitenwijken van de grote steden. Zo werden begin april in een tijdsspanne van 36 uur liefst zes mensen vermoord net buiten Buenos Aires. De daders waren veelal onder de 30 jaar. Gouverneur Scioli sprak van een geweldsgolf en riep de noodtoestand uit, die hem verregaande bevoegdheden geeft over de politie. Toch is Argentinië relatief veilig in vergelijking met haar buren. Volgens de meest recente cijfers van de Verenigde Naties overlijden 5,8 mensen per 100.000 inwoners door een moord. In buurland Brazilie is dat ruim driemaal hoger.

Veel Argentijnen voelen zich steeds onveiliger en in veel gezinnen zit de jeugd op de bank of hangt op straat. Met presidentsverkiezingen op komst proberen politici zich te profileren op deze thema's. Senator Ishii wil de Argentijnse bevolking door een volksraadpleging laten beslissen over de dienstplicht: "Op straat spreken mensen me aan over dit thema. Dit leeft bij grote delen van de bevolking", zegt Ishii. Maar Maxi ziet het referendum niet snel gebeuren. "Ach, het hoort bij de verkiezingskoorts."

Doodmartelen militair betekende einde dienstplicht

De dood van de 18-jarige dienstplichtige Omar Carrasco leidt in 1994 tot de plotselinge opschorting van de militaire dienst in Argentinië. De jonge soldaat werd op zijn derde dag in dienst dood aangetroffen. Na onderzoek bleek Carrasco te zijn gepest en doodgemarteld door een officier en twee onder-officieren die vervolgens de zaak probeerden te verdoezelen. Zij werden daarbij geholpen door de top van de strijdkrachten.

Het schandaal herinnerde de Argentijnen aan de bloedige martelpraktijken die militairen er tijdens de dictatuur van Jorge Videla op ba hielden. Sindsdien was herinvoering van de dienstplicht onbespreekbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden