Lege kantoren vaker verbouwd tot woning

Ook hotel, zorginstelling of school populair als nieuwe bestemming

Vastgoedeigenaren gaan de leegstand van hun kantoren vaker te lijf door de panden te slopen en de grond te herontwikkelen, of de leegstaande kantoorruimte om te bouwen. Eigenaren verbouwen hun kantorenvastgoed in de grote steden vooral tot woningen, omdat de woningmarkt in die steden aantrekt. Andere populaire nieuwe bestemmingen voor lege kantoren zijn een hotel, zorgcentrum of een onderwijsinstelling.

Sinds 2010 is in totaal 1,8 miljoen vierkante meter aan leegstaand kantoorpand van bestemming veranderd, zo blijkt uit onderzoek van vastgoedadviseur JLL. Veruit het grootste gedeelte daarvan kreeg de afgelopen twee jaar een nieuwe bestemming. Daarnaast ging zo'n half miljoen vierkante meter tegen de vlakte.

"Er wordt door vastgoedeigenaren sinds vier jaar uitsluitend nog op plekken gebouwd waar dat echt noodzakelijk is", zegt analist Sven Bertens van vastgoedadviseur JLL. "Provincies en gemeenten toetsen nieuwbouw strenger en beoordelen of het bedrijf niet afkan met bestaande bouw. Daarnaast zijn de procedures bij gemeenten om bestemmingsplannen te wijzigen versneld, omdat binnensteden vaker gemengde functies hebben."

Problematisch zijn nog vooral, zo stelt de vastgoedadviseur, de kantoorpanden die al langer dan vijf jaar wachten op een nieuwe huurder. Dat is 30 procent van het leegstaande kantorenvastgoed. "Daar moet echt wat mee gebeuren", zegt Bertens. "Voor de eigenaren van die panden is het wachten op een lot uit de loterij als zij geen actie ondernemen. De kans dat zij hun pand in de huidige staat verhuren, is zeer klein."

Dat komt omdat de voorraad lang leegstaande kantoorruimte niet aansluit bij de nieuwe eisen aan kantoorpanden. "Net zoals consumenten steeds vaker naar het stadscentrum trekken, zo doen bedrijven dat ook", zegt Bertens. "Zij willen hun pand op een plek met een centrale ligging en een goede verbinding met openbaar vervoer en andere voorzieningen in de buurt." Dat zorgt voor leegstand in kleine steden, als vastgoed op een onaantrekkelijke locatie ligt en dus niet snel omgebouwd zal worden.

Buiten de grote steden biedt slopen 'geen enkel voordeel', omdat het voor de eigenaren goedkoper is hun panden leeg te laten staan en te wachten op een huurder. Volgens JLL zijn veel eersteklas panden op een aantrekkelijke plek al bezet en ontstaat er voor die kantoorruimten een specifieke schaarste in de markt.

Over de gehele linie staat zo'n 7,1 miljoen vierkante meter aan kantoorvastgoed te huur of te koop. Dat aantal is zo hoog omdat onder meer computerbedrijven rond de eeuwwisseling dubbel zoveel kantoorruimte huurden als zij daadwerkelijk nodig hadden. Toen de internetzeepbel knapte, hadden zij die panden niet meer nodig en ontstond er een overschot. Door de economische crisis halveerde de vraag naar kantoorpanden van twee miljoen vierkante meter net voor de economische crisis, tot iets meer dan een miljoen vierkante meter in de periode tussen 2012 en 2014. Door automatisering en flexwerk is ook minder ruimte voor kantoren nodig.

Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is het leegstaande kantooroppervlak in 2014 opgelopen tot 17 procent. De verwachting is dat dit percentage de komende jaren verder zal stijgen. Wel signaleert het PBL dat er sinds 2013 meer kantoorruimte is omgebouwd dan er is bijgebouwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden