Lege gangen verwacht op middelbare scholen

Beeld ANP XTRA

Na het primair onderwijs krijgt nu ook het voortgezet onderwijs te maken met fors minder leerlingen.

Middelbare scholen moeten zich opmaken voor een snelle daling van het aantal leerlingen. Er zullen over tien jaar zo’n honderdduizend tieners minder zijn dan in 2017. De krimp doet zich door het hele land voor, slechts een klein aantal gemeenten ontspringt de dans. Dat blijkt uit een berekening van de Algemene Onderwijsbond (AOb) op basis van cijfers van het ministerie van onderwijs.

Op vmbo-scholen zullen de gangen als eerste leeg aanvoelen. Daar daalt het aantal leerlingen het snelst, met name in de kaderberoepsgerichte en basisberoepsgerichte leerwegen. Over drie jaar zijn daar 18 procent minder derde- en vierdeklassers dan nu, over tien jaar maar liefst 28 procent.

Dat komt niet alleen doordat er aan het begin van de jaren nul minder baby’s zijn geboren. Volgens de AOb vechten ouders steeds harder om hun kind minstens op de theoretische leerweg van het vmbo te krijgen, maar liever nog op de havo.

Naar havo en vwo gaan daardoor de komende jaren iets meer kinderen. Maar ook die scholen moeten er uiteindelijk aan geloven. Een woordvoerder van de VO-raad, de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs, noemt de leerlingendaling op dit moment ‘een van de grootste issues’ in het voortgezet onderwijs.

Wanneer er minder leerlingen zijn, krijgen scholen minder geld van het ministerie van onderwijs. In bijvoorbeeld de regio Zeeuws-Vlaanderen betekent dat nu al dat de vier middelbare scholen moeten samenwerken om te voorkomen dat drie van hen failliet gaan en leerlingen twee uur moeten reizen om op school te komen.

Toch ziet de AOb een kans in de krimp. Je zou namelijk kunnen redeneren dat de leerlingendaling een zegen is voor een sector waar de werkdruk hoog is, zegt vicevoorzitter Ben Hoogenboom van de AOb.

Met minder kinderen kunnen docenten meer tijd besteden aan leerlingen en als ze dan meteen minder uren voor de klas hoeven te staan - een al langer gekoesterde wens - is er meer tijd voor voorbereiding van lessen. Maar dan moet het ministerie niet automatisch minder geld aan scholen geven omdat er minder leerlingen zijn, redeneert de AOb.

Middelbare scholen moeten niet dezelfde fouten maken als basisscholen eerder, zegt Hoogenboom. Die stevenen af op een tekort van tienduizend leraren in 2025, terwijl ze een paar jaar geleden vanwege dezelfde leerlingendaling leraren moesten ontslaan of niet konden aannemen.

Nu de grote grijze golf de komende tijd met pensioen gaat, staan er niet genoeg leerkrachten klaar om dat gat te vullen. In het voortgezet onderwijs is grofweg een derde van de leerkrachten 55-plus, dat zijn er meer dan in het primair onderwijs.

“De geschiedenis is zich een beetje aan het herhalen”, zegt Hoogenboom. Het zijn volgens hem vooral de startende leerkrachten die nu moeite hebben om werk te vinden.

“Daar ging het een paar jaar terug ook mis in het primair onderwijs. Inmiddels kennen we daar een enorm en snel oplopend lerarentekort. VO-instellingen moeten leren van die fout.”

Lees ook: Hoe het onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen is gered van de ondergang

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden