Legaliseren van abortus blijft moeilijk in een katholiek land

door Nanda Millenaar

In Portugal zijn campagnes losgebarsten naar aanleiding van een referendum over een abortuswet. De sociaal-democratische regering pleit voor legalisering, de katholieke kerk is tegen.

Op 11 februari wordt het referendum gehouden. De regering wil abortus tot de tiende week van de zwangerschap legaal maken. De katholieke kerk voert actie tegen legalisering. Zondag demonstreerden duizenden mensen tegen het legaliseren.

Na Malta en Ierland heeft Portugal de strengste abortuswetgeving van Europa. Het plegen van abortus is alleen toegestaan als een vrouw zwanger is door verkrachting, haar leven in gevaar is of als ze een ernstig gehandicapt kind verwacht.

De Portugese socialistische premier José Sócrates zette het onderwerp op de agenda, omdat hij een einde wil maken „aan het criminaliseren van vrouwen en de pijnlijke wonden die clandestiene abortus veroorzaakt”. In oktober 2006 stemde het parlement in met een referendum over de legalisering. In juli vorig jaar kregen in hoger beroep een arts, zijn assistente en drie patiënten nog celstraffen. De uitspraak deed het abortusdebat opnieuw oplaaien.

Volgens Maria Soeris, universitair docente, wordt de discussie over abortus niet rationeel gevoerd. „Ik ben zelf tegen het gebruik van abortus als gezinsplanning, maar het gaat hier om vrouwen die in moeilijke situaties zitten. Zij hebben recht op goede zorg.”

Geschat wordt dat 20.000 Portugese vrouwen jaarlijks een abortus ondergaan. Daarvan worden er zo'n 700 legaal uitgevoerd. Doordat illegale abortussen vaak onveilig worden uitgevoerd, moeten rond 5000 vrouwen per jaar met complicaties in het ziekenhuis worden behandeld. De minister van Volksgezondheid heeft de beroepsorganisatie van artsen opgeroepen mee te werken aan de legalisering. De beroepscode verbiedt artsen nu om abortussen uit te voeren.

Maar tegen-campagne van de kerk is fel. Kardinaal Jose da Cruz Policarpo, de aartsbisschop van Lissabon, riep in de kerstnachtmis op tegen de nieuwe abortuswet te stemmen. Een bisschop vergeleek abortus met de executie van Saddam Hoessein. „Iedereen was vervuld met afgrijzen door Saddams executie. Abortus is een variant van de doodstraf”, aldus de geestelijke.

Volgens docente Maria Soeris zijn de campagnes van zowel voor- als tegenstanders misleidend. „Veel mensen denken dat ze voor abortus stemmen, maar de werkelijke vraag is of je voor legaliseren bent. Legalisering betekent niet dat iedereen op elk willekeurig moment zijn kind weg kan laten halen.” Zowel de kerk als de regering zetten dat volgens haar niet duidelijk neer.

Het aantal Portugezen dat voor legalisering is, daalde de afgelopen maanden van 72 naar 59 procent. Ook het aantal mensen dat zeker weet te gaan stemmen neemt af, van 68 naar 58 procent, zo blijkt uit eenpeiling van de Katholieke Universiteit van Portugal. Om de uitslag geldig te maken moet minimaal 50 procent van de kiesgerechtigden stemmen. Hiermee lijkt een herhaling van 1998 mogelijk te worden. Toen werd ook een referendum gehouden, maar was de opkomst slechts 31,8 procent. Het is voor het eerst dat een regering sindsdien weer een poging doet abortus te legaliseren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden