Legaal of illegaal, noodhulp is voor iedereen op Sint Maarten

Na de eerste hulp komen de lastige keuzes over de wederopbouw van huizen. Beeld ANP Handouts

Wat doen we met de tienduizenden illegalen die mogelijk op 
Sint Maarten verblijven? Die krijgen hulp. Zo simpel is dat, zegt Paul Borsboom van hulporganisatie Cordaid.

In de eerste fase van de hulpverlening na een ramp doet het er niet toe welke status je hebt. Je bent in de eerste plaats een mens in nood en dan wordt er niet gevraagd waar je vandaan komt, wat je beroep is en of je huis met zwart verdiend geld is betaald. Maar de ervaring leert wel dat illegalen het extra moeilijk hebben in de periode van wederopbouw na een orkaan.

Volgens Borsboom moet in de fase van  de wederopbouw van Sint Maarten wel degelijk nagedacht worden over de wijze waarop het land opnieuw wordt ingericht en of je de krotten met illegalen laat terugkeren. Maar nu even niet. Cordaid heeft niet willen wachten op wat de andere hulporganisaties doen en of ze gaan samenwerken onder vlag van Giro555. De nood is zo hoog en Sint Maarten is zo slecht te bereiken dat nu actie is vereist.

Nog niet bij fase een

Fase een van de hulpverlening laat zich simpel beschrijven in drie woorden: onderdak, water en voedsel. In die fase zijn de hulporganisaties als Cordaid nog niet beland. De partners ter plekke- in het geval van Cordaid is dat Caritas Antillen - hebben bij lange na nog geen inventarisatie gemaakt van wat nodig is. "Het is nog te onveilig, eerst moet de openbare orde worden hersteld." Die taak is in eerste instantie voor de Nederlandse krijgsmacht, daarna volgt het Rode Kruis en pas daarna lopen de particuliere hulporganisaties het rampgebied in.

De grootste fout die bij de hulp na natuurrampen gemaakt kan worden, is dat niet gekeken wordt naar de vraag, maar dat de hulp aanbodgestuurd is.  Het heeft geen zin om voedsel te sturen dat niet past in het dagelijkse eetpatroon van de mensen in het rampgebied. En dan zijn er nog de merkwaardige giften. Zo zat er na de tsunami van kerst 2004 een klapschaats in de hulpgoederen die richting Sumatra werden gestuurd.

Volgens Borsboom moet tijdens de eerste fase van de noodhulp al gekeken worden naar de herbouw. "Je kijkt wat stuk is. In eerste instantie gaat het vooral om publieke voorzieningen, gebouwen en ziekenhuizen. Bij de keuze van de opbouw van woningen kom je in een vreemde spagaat terecht. Want wat doe je met de huizen van mensen die niet zijn verzekerd? Ga je die herbouwen met het geld uit de hulp? Met dat soort zaken krijgen we zeker te maken. Maar Cordaids eerste zorg is vooral om mensen ter plekke te krijgen."

Bulldozers

Dat de positie van de illegalen op het eiland, veelal afkomstig van de eilanden in de regio, snel onderwerp van discussie zal worden, bewijst de nasleep van de orkaan die begin september 1995 over het eiland raasde. Dennis Richardson, de toenmalige gezaghebber op het eiland, moest toen nadrukkelijk ontkennen dat hij de illegalen wilde dwingen het eiland te verlaten. 

Destijds vertrokken de toeristen met grote spoed en daarmee verdween ook het werk voor de Haïtiaanse, Dominicaanse en Jamaicaanse bewoners van de sloppenwijken. Voor zover de illegalen wegens gebrek aan inkomsten niet uit zichzelf vertrokken, wilde Richardson wat nog over was van de shanty towns platbulldozeren en de bewoners huisvesten in tentenkampen. Destijds ging het om 15.000 illegalen, dit keer gaat het zeker om het dubbele. 

Lees meer over de gevolgen van orkaan Irma

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden