’Leeuwen van Mesopotamië’ willen van knuffelstatus af

Een vredesduif te midden van voetbalgrootmachten wil Irak niet zijn. De ploeg wenst respect af te dwingen met effectief spel, niet met een politieke voortrekkersrol.

Het nationale team van Irak speelde gisteren in de openingswedstrijd van de strijd om de Confederations Cup gelijk tegen Zuid-Afrika (0-0). In het opwarmertje voor het WK van 2010 wil de kampioen van Azië het verleden laten rusten. Prestaties moeten de gedoofde ster van het land doen oplichten. De nadruk leggen op hun rol als bindmiddel voor het volk krenkt de trots.

Aanvoerder Mahmoud verschoot van kleur toen hij werd herinnerd aan de verborgen boodschap. Irak kwam naar Ellis Park Stadium in Johannesburg als representant van een enorm continent. Met politiek moest niemand hem lastig vallen. Hij wilde alleen kwijt vreugde te willen brengen aan de mensen in zijn door oorlog verscheurde vaderland.

Ondanks zijn drieste woorden bleef in de hoofden van buitenstaanders een deken van vredelievendheid over Irak hangen. Met een mix van soennieten, sjiieten, christenen en Koerden beschikte coach Milutinovic over een levend uithangbord voor een harmonieuze toekomst. Intern en in de straten van Bagdad wordt dit beeld vervloekt. Sportieve resultaten wegen zwaarder dan een salonfühige uitstraling.

De entree van de Irakezen maakte dit duidelijk. Grimmig kijkend en oerdegelijk werkten ze hun warming-up af, terwijl Zuid-Afrika op de andere speelhelft ritmisch de spieren losgooide. Alleen Milutinovic bleef onafgebroken grijnzen, alsof zijn gezicht in de lachstand was bevroren. Op 64-jarige leeftijd weigerde de ervaren Serviër zich openlijk van de wijs te laten brengen.

De spelers voelden wel spanning. Duizenden kilometers verderop bekeken kritische landgenoten in de hoofdstad hun verrichtingen via schermen. Een slecht resultaat zou worden geïnterpreteerd als een grove belediging. Bovendien vertegenwoordigden ze een werelddeel, waarin Irak normaliter een plek in de schaduw inneemt. Een waardig optreden moest het (zelf)respect opkrikken.

In het Midden-Oosten gaat het team van Irak als de ’Leeuwen van Mesopotamië’ door het leven. De ronkende bijnaam heeft op het veld flink aan kracht ingeboet. Als nomaden trekken de internationals door de regio, omdat spelen op eigen grondgebied van wereldvoetbalbond Fifa niet mag. Zonder steun van het thuispubliek bleven uitschieters uit. Al in juni 2008 werd Irak uitgeschakeld voor het WK in 2010.

Hoogtepunt voor de instabiele natie was het winnen van de Asian Cup in 2007. Totaal onverwacht bereikte Irak de finale, waarin het Saoedi-Arabië nipt versloeg (1-0). Onderweg rekende de ploeg af met Australië en Zuid-Korea, gezien als favorieten voor de titel. Het opgelaaide enthousiasme kreeg geen vervolg. Irak schoof weer op naar de kantlijn van het internationale voetbal.

Milutinovic, in april aangetrokken, moest een nieuwe afgang op de Confederations Cup voorkomen. De man die met vier verschillende landenteams de poulefase op een WK overleefde, stond voor een zware klus. Hij trad in dienst van een bond die financieel en organisatorisch weinig kon bieden. In kwalitatief opzicht viel de schade mee.

Een trainingskamp in Katar, waar het gros van de spelers zijn brood verdient, betaalde zich uit. Voor het eerst in lange tijd kon Irak zich serieus voorbereiden. Een gelijkspel tegen Polen (1-1) in Kaapstad, kort voor het minitoernooi, toonde de vooruitgang aan. Opgelucht zei Milutinovic te streven naar een plek in de halve finale.

Symbool van Irak is Nashat Akram, die in zijn geboorteland een heldenstatus heeft. Journalisten doopten hem om die reden om tot ’David Beckham van Bagdad’. Met zijn halflange haar en vriendelijke oogopslag heeft hij met enige fantasie inderdaad iets weg van de Britse vedette. Akram geldt voor de jeugd én zijn collega’s als lichtend voorbeeld.

Enkele weken geleden ondertekende hij een driejarig contract bij FC Twente. Trainer McClaren kreeg een tip van de Zweed Eriksson. De voormalige bondscoach van Engeland onder wie McClaren diende, probeerde Akram in 2008 tevergeefs naar Manchester City te halen. Doordat Irak niet tot de 70 beste landen van de wereld behoorde, kreeg hij geen werkvergunning voor Groot-Brittannië. Tegen Zuid-Afrika viel zijn talent nauwelijks op. Milutinovic koos voor een ultradefensieve tactiek waardoor Akram zijn fijne passjes niet kwijt kon. Het intimiderende lawaai van vuvuzela’s –smalle toeters die enorm veel decibellen produceren– ontnam de aandrang om de middenlijn over te steken nog verder. Het thuispubliek kreeg zodoende op de openingsdag geen spetterende show voorgeschoteld.

Irak had vrede met de score. Het doel om de groepsfase te overleven bleef intact. Met hun overgave aan de doodsaaie spelwijze bevestigden de spelers hun insteek. Kleur brengen in het leven van de straatarme bevolking in Bagdad met fris voetbal had geen prioriteit. Als natie respect afdwingen door het gastland een rotmiddag te bezorgen, kreeg voorrang. Of zoals Akram kribbig vragen afwimpelde over het multi-etnische karakter van het Irakese team: „Wij vertegenwoordigen iedereen. Oké? Ik richt me alleen op dit toernooi.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden