Leeuwarden dubt over nieuwbouw Fries museum of restauratie op de Turfmarkt

Het centrum van Leeuwarden gaat mogelijk op de schop. Gisteravond delibereerde de gemeenteraad urenlang over een nieuw Fries Museum, dat aan het Zaailand moet komen. Terwijl er eerst nog een provinciale beslissing moet komen, én nog een referendum.

De Friese architect Abe Bonnema liet bij zijn dood in 2001 18 miljoen euro na aan de stad Leeuwarden, ten behoeve van een nieuw Fries Museum. De architect, die voor de Friese hoofdstad onder meer ook de Avérotoren en de Achmeatoren ontwierp, bepaalde dat het bouwsel aan het Zaailand moest verrijzen en getekend moest worden door zijn Brabantse collega Hubert-Jan Henket. Het gemeentebestuur van Leeuwarden, toch al van plan het grote en winderige plein Zaailand aan te pakken, beschouwde het toegezegde legaat als extra stimulans.

Gisteravond discussieerde de gemeenteraad van Leeuwarden over het plan Nieuw Zaailand, met daarin opgenomen een twintig meter hoge expositiehal met 35 zalen van de hand van Henket. Maar het is aan de Provinciale Staten of het museum wel weg mag van de Turfmarkt, waar het sinds 1881 gevestigd is. De provincie neemt daarover pas op 15 maart een beslissing en spreekt zich dan ook uit over een bijdrage van ongeveer 10 miljoen aan het nieuwe museum. Het gemeentebestuur van Leeuwarden heeft duidelijk haast. Als de besluitvorming niet voor juli rond is, zegt gemeentewoordvoerder Hedzer Klarenbeek, loopt de stad een zogeheten Kompassubsidie van 5 miljoen euro voor het museum mis. Die subsidie zou de begroting voor de nieuwbouw, 33 miljoen, juist rond maken.

Aan de Turfmarkt zien ze verhuizing wel zitten. In een speciaal tijdschrift, Grutsk genaamd, droomt de museumdirectie hardop over het ontwerp van Henket, die ook een paviljoen tekende voor Boijmans van Beuningen in Rotterdam en een gedeelte van het Teylersmuseum in Haarlem ontwierp. Dat nieuwe onderkomen biedt eindelijk ruimte voor tentoonstellingen, waarvoor de huidige jas te klein is, een overzichtstentoonstelling van de beroemde Friese schilder Lourens Alma Tadema bijvoorbeeld. Voetbal-trainer Foppe de Haan breekt in een van de Grutsk-nummers een lans vóór verhuizing. Andere prominenten strijden juist voor nieuwbouw en renovatie aan de Turfmarkt. Oud-directeur Pieter Tichelaar van de aardewerkfabriek in Makkum omringde zich met gelijkgestemden die menen, dat de overwegend historische museumcollectie niet tot zijn recht komt in een moderne kolos met veel glas, zoals Henket die heeft getekend. Regnerus Steensma, kerkhistoricus en lid van de 'groep Tichelaar': “Geen kwaad woord over Nieuw Zaailand, maar het is daar meer geschikt voor een casino.“ Steensma zegt ook bang te zijn voor de “minimalistische tendens“ in nieuwe musea: “Ze stellen alleen de topstukken tentoon. Wij willen juist dat zoveel mogelijk voorwerpen te zien zijn.“ Vrijdag publiceert de actiegroep een lijst met 120 namen van medestanders in de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad. Bovendien gaat de groep Gedeputeerde Staten vragen om inzage in de originele tekst van het legaat. Steensma zegt te betwijfelen of Abe Bonnema de Zaailandlocatie wel echt heeft voorgeschreven. Commissaris van de koningin, Ed Nijpels, is voorzitter van de stichting die het legaat beheert. De gemeente noemt het verzoek 'te zot voor woorden'. “Zo'n legaat is privé.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden