‘Leer teruggehaalde kinderen IS’ers dat het morgen veilig is, en de dag erna nog steeds’

Kinderen bij het kamp in Ain Issa. Beeld REUTERS

De twee ‘zeer jonge kinderen’ van IS-strijders die worden teruggehaald naar Nederland, maken alle kans op een goed herstel. 

Zolang ze maar liefdevol worden opgevangen en er ruimte is voor de behandeling van eventuele trauma’s, zegt Trudy Mooren van Centrum ’45, gespecialiseerd in psychotraumaklachten. “Het gaat hier om wezen die beide ouders hebben verloren. Het is belangrijk dat ze de kans krijgen om zich te hechten aan andere personen, dat ze liefde krijgen, en leren dat het morgen veilig is en de dag erna nog steeds.” 

Mooren is niet bekend met de specifieke situatie van de teruggehaalde kinderen, maar kan wel in z’n algemeenheid iets zeggen over de weg naar herstel. Wat volgens haar belangrijk is om te beseffen, is dat hoe jong ook, kinderen getraumatiseerd kunnen raken. “Ze hebben misschien nog niet de woordenschat om hun herinneringen te vertellen, maar dat betekent niet dat er geen herinneringen zijn. Een kind van twee jaar dat bombardementen heeft meegemaakt, kan bij een sissend geluid weer onder de tafel kruipen.” 

Het is belangrijk zo’n trauma te behandelen, aldus Mooren. Dat gaat op een vergelijkbare manier als bij volwassenen. “Je kunt met het kind teruggaan naar de traumatische ervaring en proberen de scherpe randjes ervan af te halen.”

Het is aannemelijk dat er voor de twee wezen die terugkomen een plan klaarligt bij de Raad voor de Kinderbescherming. Die heeft voor elk bekend kind met een Nederlandse link uit het voormalig kalifaat zoveel mogelijk relevante informatie verzameld, en mogelijke opvangplekken bij terugkeer in Nederland bekeken. Traumadeskundigen en experts in extremisme zijn betrokken bij dat advies. 

Slachtoffers

Volgens de AIVD moeten kinderen als eerste als slachtoffer van IS worden gezien, schreef de veiligheidsdienst in 2017. Ze zijn mogelijk in het kalifaat blootgesteld aan geweld, bombardementen en de dood. In de Koerdische opvangkampen, waar volgens de laatste cijfers zo’n negentig kinderen met een Nederlandse link zitten, kunnen daar ook honger en andere angsten bij zijn gekomen. 

Toch ziet de dienst de kinderen van IS’ers bij terugkeer ook als mogelijk veiligheidsrisico voor de maatschappij. Bijvoorbeeld omdat het loskomen van het gedachtengoed waar je al vanaf jonge leeftijd mee in aanraking bent gekomen, lastig kan zijn. Dat geldt vooral voor oudere kinderen. De AIVD ziet negen jaar als belangrijke grens. Jongens kunnen vanaf die leeftijd een gevechtstraining hebben gehad, of zelfs zijn ingezet bij de strijd. Dat geldt dus niet voor de allerkleinsten.

De helft van de ongeveer 200 kinderen met een of twee Nederlandse ouders die nu nog in de regio Syrië zitten, is jonger dan vier jaar. Volgens de veiligheidsdienst is 10 procent, zo’n twintig kinderen dus, negen jaar of ouder.

Lees ook :

‘Bestempel IS-kinderen niet bij voorbaat als veiligheidsrisico’

Dat zegt Dirk Lont, portefeuillehouder radicalisering en jihadisme bij de Raad voor de Kinderbescherming . Met nam bij jonge kinderen moet de nadruk liggen op zorg. 

Haalt Nederland straks meer kinderen uit IS-gebied terug?

Nederland haalt twee weeskinderen uit Syrië maar vindt het gebied nog steeds te onveilig om meer onderdanen terug te halen. Blijft het hierbij? Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken moest zich vandaag in de Tweede Kamer verantwoorden . Drie vragen over een ‘unieke operatie’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden