Leegte en vreugdeloosheid: regionale cinema wint terrein op grote stadsleven

ROTTERDAM - Hoewel de affiniteit van de huidige directeur Simon Field eerder in het Verre Oosten en bij de Amerikaanse experimentele film ligt, heeft hij het accent van zijn voorganger Emile Fallaux op de jonge en onafankelijke Europese cinema gehandhaafd.

In vergelijking met het aandeel van filmlanden als Taiwan, Zuid-Korea en China zijn Frankrijk, Duitsland en Engeland zeer sterk vertegenwoordigd in Rotterdam. De uitzondering is Japan, dat met prijswinnaars 'Hana-bi' van Takeshi Kitano, 'Unagi' van Shohei Imamura en een retrospectief van yakuza-filmer Mochizuki Rokuro eveneens prominent aanwezig is.

Opvallend in het Franse aandeel is het succes van de regionale cinema. De meest overtuigende films, sommige hebben al diverse festivals en prijzen achter de rug, zijn films die sterk geworteld zijn in de regio waar ze zijn opgenomen. Het lijkt wel een afrekening met Parijs, zo zelfbewust treden de regio's naar buiten. Niet langer is Frankrijk een land waar uitsluitend de hoofdstad bepalend is voor het culturele leven, een ontwikkeling die naar het schijnt al voor enige onrust heeft gezorgd in Parijse filmkringen. Toeval of niet, de meest Parijse film die hier te zien is, 'Le septième ciel' van Benoit Jacquot, is een vervelende, door dialoog bepaalde film over egocentrische stadsmensen met luxe-problemen.

Lijnrecht daar tegenover staat 'La vie de Jésus' van Bruno Dumont, opgenomen in troosteloos Noord-Frankrijk, ten westen van Lille. Ondanks de titel is van een biografie geen sprake. Wel van een portret: 'La vie de Jésus' is een momentopname uit het leven van de twintigjarige Freddy, inwonend bij zijn moeder, gesloten en epileptisch. Hij heeft geen vooruitzicht op werk, vooruitkijken is iets wat hij überhaupt niet doet. Hij hangt wat rond met zijn brommervrienden op het dorpsplein, neukt met zijn vriendin in het weiland en wordt kwaad als zij naar een ander kijkt. De lokatie speelt een cruciale rol: zowel het stadje zelf als de directe omgeving stralen een leegte en vreugdeloosheid uit die de apathie van Freddy en zijn vrienden niet alleen illustreert, maar ook deels verklaart.

Net als regisseur Dumont heeft ook Manuel Poirier heeft zijn hart verpand aan de provincie: de in Peru geboren Fransman woont en werkt sinds 1990 in Normandië. Al in zijn vorige film 'Marion' schetste hij een - iets te gemakkelijke - tegenstelling tussen een rijk, harteloos echtpaar uit Parijs en een arm dorpsgezin. Ook 'Western' speelt zich af in Normandië, waar een Spanjaard en een Rus, allebei onderweg met een onbestemd reisdoel, elkaar treffen en tegen wil en dank vrienden worden. In 'Marius et Jeanette' van Robert Guédiguian komt weer een heel ander deel van Frankrijk naar voren. In L'Eustaque, een arme havenwijk van Marseille, ontwikkelt zich een onverwachte romance tussen een alleenstaaande moeder en een eenzame bewaker van een fabrieksterrein. Niet het verhaaltje is bijzonder, maar wel de geloofwaardige, uit het leven gegrepen omgeving - krappe woningen, moeilijke kinderen, solidaire buurvrouwen - waar dat verhaaltje in is geplaatst.

Naast Frankrijk laat Midden-Europa zich gelden, met twee Tsjechen, een Zwitser en een Oostenrijker in de Tiger Award-competitie. Anders dan de drie genoemde Franse films zal de Oostenrijkse film 'Die Siebtelbauern' van Stefan Ruzowitzky, die in Rotterdam zijn wereldpremière beleeft, in Nederland niet worden uitgebracht. Hij is althans nog niet aangekocht, maar tot nu toe - met zes van de veertien kandidaten gezien - is het wel de sterkste Tiger-kandidaat. Het originele gegeven over een groepje boerenknechten dat Gods en andere wetten tart door na de dood van de hereboer de boerderij over te nemen is door Ruzowitky opgezet als een licht-vervreemdend noodlotsdrama en door hemzelf terecht bestempeld als 'Alpenwestern'. Aardse kleuren en fysiek acteren zetten de toon. In New York en Los Angeles laten onafhankelijke filmmakers hun personages nog volop ouwehoeren, maar in Europa hebben ze het platteland en de stilte ontdekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden