Leegstand winkels daalt, kleine steden de dupe

Consument winkelt voor z'n plezier in de grote stad en doet verder aankopen online

Winkelen doet de Nederlander steeds vaker in de grote steden en steeds minder in de middelgrote steden. Het gevolg daarvan is dat de leegstand in de grootste steden daalt, terwijl de leegstand in de middelgrote steden juist oploopt.

Het is een langjarige, niet te stoppen trend, volgens Gerard Zandbergen, directeur van Locatus. Cijfers van het retailonderzoeksbureau tonen dat de leegstand in de middelgrote steden het afgelopen jaar opliep van 11,6 naar 11,9 procent, terwijl die in de zeventien grootste steden juist daalde van 7,2 procent naar 6,9 procent. Kleine verschillen, die in de loop der jaren echter zichtbare gevolgen hebben in steden.

"De oorzaak van deze ontwikkeling is dat mensen die voor hun plezier gaan winkelen liever naar de grote steden met een uitgebreid winkelaanbod gaan, dan naar een kleine stadskern waar de diversiteit kleiner is", zegt Zandbergen. Stadskernen in steden als Almelo, Den Helder en Zeist moeten het ook niet meer hebben van doelgerichte aankopen, want die staan onder druk van de toename van online winkelen.

Positief puntje is dat de totale winkelleegstand voor het eerst sinds tien jaar niet is toegenomen maar nipt afgenomen. Dit is echter geen reden voor optimisme, zegt Zandbergen. "In sommige middelgrote steden staat nu één op de acht winkels leeg. Winkelend publiek houdt daar niet van en gaat ergens anders heen." Zandbergen is door het faillissement van V&D nog somberder over de toekomst. "Hoewel het niet goed ging met de V&D-filialen in middelgrote steden trokken ze nog wel mensen. Die spil in de winkelstraat valt straks weg."

Een voorbeeld van een middelgrote stad waar de leegstand in de binnenstad om zich heen grijpt is Bergen op Zoom. Zeker nu ook V&D en de schoenenwinkels van Macintosh uit het straatbeeld dreigen te verdwijnen. Ondanks de malaise ziet wethouder Patrick van der Velden wel degelijk een toekomst voor het centrum van die Brabantse gemeente. "Wij denken dat we als cultuurhistorische stad een leuke plek zijn om te funshoppen, maar daarvoor moeten we wel met ondernemers, pandeigenaren en bezoekers iets doen aan de leegstand."

Vandaar dat de wethouder met deze partijen om tafel wil om een deltaplan op te stellen om de leegstand te bestrijden. Uiteindelijk ligt de sleutel in handen van pandeigenaren. "Zij moeten besluiten of ze ook jonge ondernemingen een kans willen geven. Dat betekent vaak lagere huurprijzen."

Volgens Zandbergen kunnen middelgrote steden de trend proberen te keren door de concentratie van een kleiner aantal winkels. Dat is precies waar Bergen op Zoom al enige tijd mee bezig is. Zo is de weekmarkt die eerst aan de rand van de stad plaatsvond, verplaatst richting de binnenstad, vertelt Van der Velden. Ook probeert de gemeente het aantal winkels terug te brengen door ze om te bouwen tot woonhuizen. "Vooral in de randstraten zijn we daarmee bezig."

Verder probeert Van der Velden te redden wat er te redden valt. Zo is hij in gesprek met de locatiemanager van de lokale V&D en met de eigenaar van het pand over de toekomst. "Voorlopig wacht iedereen af hoe het afloopt met de doorstart."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden