Lee was toch de mol in Amerikaans-Chinees spionageschandaal

Het logo van de CIA.Beeld AP

Jarenlang was de vraag hoe het mogelijk was dat Peking in korte tijd een Amerikaans netwerk van spionnen oprolde. Met de bekentenis van de hoofdverdachte lijkt de zaak nu opgelost. 

Vijf jaar FBI-onderzoek lijkt eindelijk inzicht op te leveren in een rampzalig verlopen Amerikaanse spionage-operatie in China. Een voormalige CIA-agent heeft bekend dat hij jarenlang samenwerkte met de Chinese geheime dienst. Hij leverde hun geheime informatie en zou ook betrokken zijn geweest bij het oprollen van het spionagenetwerk in China.

Jerry Chun Shing Lee (54) verklaarde dat hij schuldig is aan het overdragen van geheimen aan China, zo liet justitie in Washington woensdagavond weten. Onderminister John Demers zei dat dit al het derde geval is van een Amerikaanse agent die samenspant met de Chinezen in minder dan een jaar. “Ieder geval is een tragisch verraad van vaderland en collega’s”, aldus Demers. Over Lee zei hij: “Hij verkocht zijn land en spande samen om te spioneren voor een buitenlandse regering.”

Ware identiteiten

Het verhaal van de voormalige CIA-agent is dan ook een geval apart. De uit Hongkong afkomstige genaturaliseerde Amerikaan werkte van 1994 tot 2007 voor de geheime dienst. Hij keerde terug naar zijn geboortestad en ging daar aan de slag voor een tabaksproducent, maar werd na twee jaar ontslagen. Toen Chinese geheime agenten hem in 2010 benaderden met de belofte dat hij de rest van zijn leven goed betaald zou krijgen als hij meewerkte, ging hij daar gretig op in.

Lee kreeg direct 100.000 dollar en in de jaren daarna nog een veelvoud van dat bedrag. In ruil leverde hij onder meer informatie over activiteiten van de CIA in China, inclusief locaties waar agenten werden ingezet. Hij beschikte ook over de ware identiteiten en contactgegevens van Amerikaanse agenten en informanten, zo bleek bij een inval van de FBI in 2012 in een hotel op Hawaï waar hij toen verbleef.

'We zijn er een kwijt’

De inval was onderdeel van ‘operatie honingdas’, die begon toen de CIA in de loop van 2010 wat vreemds opviel: de informatiestroom uit China kwam tot stilstand en de informanten begonnen te verdwijnen. De onrust groeide in het hoofdkantoor in Langley, buiten Washington, waar steeds weer telefoontjes binnenkwamen met de boodschap ‘we zijn er een kwijt’.

Ongeveer twintig informanten werden in die periode door de Chinezen opgepakt, van wie er waarschijnlijk twaalf zijn geëxecuteerd. Dat Lee hier direct bij betrokken was staat niet vast, zijn advocaat Ed MacMahon ontkent dit zelfs met klem. Hij wijst erop dat zijn cliënt nooit is aangeklaagd voor de dood van wie dan ook.

Feit is dat Washington sinds het oprollen van de CIA-operatie in China bezig is geweest met uitzoeken wat er was gebeurd. De CIA lokte de verdachte naar het hoofdkantoor, met een verhaal over een toekomstige functie. Geconfronteerd met de beschuldiging dat hij voor de Chinezen werkte, ontkende hij. Vorig jaar werd Lee gearresteerd op vliegveld JFK in New York, en na verdere ondervragingen heeft hij nu toch bekend.

De rechter doet in augustus uitspraak in deze zaak. Lee kan een gevangenisstraf van meer dan twintig jaar krijgen, levenslang blijft hem hoogstwaarschijnlijk bespaard omdat hij nu meewerkt met de Amerikaanse justitie.

Lees ook: 

Wie was de mol in China?

China klopt zich op de borst vanwege het oprollen van een Amerikaans spionagenetwerk. De  staatskrant Global Times becommentarieert de onthulling van The New York Times met een triomfantelijke toon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden