Ledenverlies omroepen door ontkoppeling valt erg mee

AMSTERDAM - De terugloop van het ledental bij de publieke omroepen als gevolg van de nieuwe Mediawet blijkt vooralsnog mee te vallen. Bij de Evangelische Omroep kwamen de meeste afmeldingen. Ongeveer 3 000 van de 169 541 abonnees op het blad Visie hebben de afgelopen weken aangegeven niet als EO-lid geregistreerd te willen worden.

De ontkoppeling van abonnement en lidmaatschap is begin deze maand van kracht geworden. Een abonnee is daardoor niet meer automatisch lid van de omroep waarvan hij het blad thuiskrijgt.

De afgelopen weken vonden gidslezers van de Tros, Vara, NCRV en VPRO een kaart in hun omroepblad. Als ze abonnee wilden blijven, maar niet als lid geregistreerd wilden staan, moesten ze de kaart terugsturen. De EO zond in plaats van een kaart een brief.

Bij de VPRO kwamen 800 van de 246 668 kaarten terug. De NCRV en de Tros kregen er respectievelijk 650 van de 397 407 en 300 van de 567 000 retour. Ook de Vara noteerde 'enkele honderden' afmelders. Hoeveel het er daadwerkelijk zijn, wil de omroep echter niet zeggen. Over de Avro en de KRO is tot nu toe nog niets bekend. Hun kaarten zijn pas in de Avro-bode, Televizier, TV-studio en Mikro Gids van deze week te vinden.

Volgens de omroepen zelf zijn de aantallen gering. “We hebben tussen tussen hoop en vrees geleefd. Dan valt dit nog mee”, zegt Ruud Kraan, hoofd voorlichting van de EO. “Maar natuurlijk is iedere opzegging er nog steeds een te veel.” Woordvoerder Marlies Dikstaal van de VPRO: “We zijn blij dat de reacties zo meevallen. Slechts een half procent heeft gereageerd.”

Hans Wilbrink, directeur uitgeverij van de Vara, is niet verbaasd. “Oude onderzoeken wezen al uit dat de achterban wel degelijk besefte lid te zijn. Het stellen van de vraag: bent u zich ervan bewust dat u als Vara-lid ingeschreven staat, heeft een aantal mensen dat al tientallen jaren trouw geabonneerd is alleen maar beledigd.”

De Vara en de EO menen dat het wel nog even zal duren eer er een goed beeld kan worden gegeven van het daadwerkelijke aantal opzeggingen. “We gaan alle 3 000 mensen opbellen”, vertelt Kraan. “De opzeggingen kunnen van meer factoren afhankelijk zijn. Mensen willen niet als lid geregistreerd staan omdat ze het blad functioneel lezen voor hun werk, de begeleidende brief niet begrijpen of denken dat ze tweemaal moeten betalen om lid en abonnee te zijn, of ze kiezen er inderdaad bewust voor. Een aantal van de twee eerste groepen zal dan wellicht alsnog besluiten om lid te worden.”

Dat de nieuwe mediawetgeving, die staatssecretaris Nuis (mediabeleid) zo'n anderhalf jaar geleden tegen de zin van de publieke omroepen in bedacht om een gat van 100 miljoen gulden te dichten, erg verwarrend was bleek al in 1996. Abonnee, lid of beiden? Wie was nou wat en hoeveel zou het allemaal gaan kosten?

Inmiddels geldt voor alle omroepen dat zowel voor een abonnement als voor een abonnement met lidmaatschap hetzelfde bedrag in rekening wordt gebracht. De steunledenprijs is voor lezers niet van toepassing.

Deze steunprijs blijkt echter niet, zoals eerder werd vermeld, bij elke omroep vijftien gulden te zijn. De Tros, Avro en NCRV hanteren de wettelijk vastgelegde minimumprijs van 12,60 gulden. “Dat is zo'n gekke prijs”, zegt Wilbrink. “Dat zou dan elk jaar verhoogd moeten worden vanwege de indexering. Door de vijftien gulden hoeven wíj onze Vara-prijs niet meer jaarlijks te wijzigen.”

Enkele honderden leden vinden de verhoging te veel en zijn dan ook direct met de steun gestopt. De tot nu toe bekende cijfers geven aan dat ook hier weer de EO een goede eerste plaats inneemt. Maar liefst twee- à drieduizend voormalige tientjesleden zegden hun steun op. De VPRO volgt met 500 afmeldingen.

De overige vijf omroepen kunnen nog weinig zeggen. De Tros heeft nog niets van de achterban gehoord. De andere omroepen weten het pas als de acceptgirokaarten halverwege maart zijn verzonden. “Blijkbaar hebben wij een trouwe achterban die onze programmering erg waardeert”, meent Tros-voorlichter Marc van Hal. “Wij gaan in de toekomst de leden alleen maar meer bewijzen dat ze de goede omroep steunen.”

Zowel leden als abonnees kunnen de omroepen nog steeds te kennen geven niet of niet meer als lid ingeschreven te willen staan. De negatieve wilsverklaring, zoals de kaarten ook wel worden genoemd, heeft geen uiterste inzenddatum. Nieuwe abonnees of leden zullen met deze gang van zaken niets van doen hebben. Bij de inschrijving wordt een zogenaamde positieve wilsverklaring voorgelegd waarop duidelijk de bedragen van lidmaatschap en abonnement staan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden