’Ledensysteem is te moeilijk en kost rk kerk en PKN miljoenen’

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft gekozen voor een nieuw administratiesysteem. Dat gaat haar miljoenen kosten, voorspelt de directeur van het oude systeem. „Samenwerking van PKN en rk kerk zou veel besparen.” De PKN wuift de bezwaren weg.

Veel gemeenten zitten niet te wachten op het nieuwe automatiseringssysteem van de PKN. Gedwongen invoering schaadt de kwaliteit van de plaatselijke administratie en kost miljoenen, vindt F. van Spaendonck, directeur van Stichting interkerkelijke ledenadministratie (Sila) in Bennekom. De Sila hield, in samenwerking met een andere stichting, de SMRA in Delft, jarenlang de administratie bij voor de PKN en voor de rooms-katholieke kerk. Als het aan Van Spaendonck had gelegen, was dat zo gebleven. „Maar kerkpolitieke overwegingen hebben ertoe geleid dat ze ieder voor zich een systeem wilden hebben. Dat kost veel geld. Je krijgt alleen al drie directeuren, waar je met één directeur kunt volstaan.”

Jarenlang verzorgde de Sila de mutaties in kerkelijke bestanden bij de rijksoverheid – verhuizing, overlijden, in- en uitschrijving als kerklid. Zo konden kerken hun ledenbestand bijhouden. „In de rk kerk is nu al ervaring opgedaan met een nieuw systeem. Bij de invoering ervan krijg je wat problemen, dat is logisch. Maar in de rk kerk duren die te lang en zijn ze te ingrijpend. Ik zie een forse teruggang in het aantal aan- en afmeldingen, er is een veel groter foutpercentage in de mutaties, ook moeten vrijwilligers te veel handmatig verwerken.”

Van Spaendonck verwacht in de PKN dezelfde narigheid. „Veel vrijwilligers zitten niet op dat nieuwe systeem te wachten. Ze moeten afstand doen van hun eigen bestanden en zijn overgeleverd aan een abstract, landelijk systeem. Bovendien is het veel te moeilijk.” Hulp bij de overgang is nodig, maar ’aangetast’, want de deskundigen van de SMRA en Sila voelen zich aan de kant gezet. „De PKN wil nieuwe schoenen aanschaffen, maar gooit de oude al weg. Dat werkt niet. De continuïteit is in gevaar met grote schade voor de plaatselijke kerken.”

In een brief aan de PKN-top heeft Van Spaendonck zijn ’zorgen over de ernstige gevolgen’ geuit. „Daar is nog niet op gereageerd”, zegt hij. Wel besloot de PKN afgelopen weekeinde om het nieuwe systeem in te voeren.

Spaendonck: „Ik twijfel niet aan de noodzaak van een nieuw systeem, maar wat er nu komt, gaat de kerken miljoenen kosten. De PKN begroot dat op vijf miljoen, maar het wordt veel meer. De rk kerk wacht hetzelfde. Vooral de voorlichting en begeleiding van plaatselijke kerken wordt ernstig onderschat.”

Volgens Van Spaendonck krimpen de kerken binnen tien jaar met eenderde, de inkomsten zullen nog meer teruglopen. Alleen al daarom doen de rk kerk en de PKN er goed aan op hun schreden terug te keren, en alsnog samen te gaan werken. „Dat scheelt miljoenen.”

Woordvoerder P. Hollaar van de PKN is niet bang dat het financieel uit te hand loopt, zoals eerder gebeurde (zie inzet). „Elke stap in de begroting wordt in de gaten gehouden, daar heeft de synode voor gekozen. Nee, dit systeem wordt geen mini-Betuwelijn. Sterker nog: het gaat echt gebruikt worden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden