Le Big Mac heeft de poppetjes al in zijn hoofd

Beeld AFP

Emmanuel Macron moet als de bliksem een premier benoemen en een ploeg ministers samenstellen.

Na zijn klinkende overwinning van zondag moet Emmanuel Macron hard aan de slag om een kabinet samen te stellen. De nieuw verkozen Franse president, die bijna overal goed scoorde behalve in het gedeïndustrialiseerde noordoosten en in de door immigratie verkleurde Provence, weet al exact wie hij tot premier gaat benoemen. Maar hij geeft de naam pas zondag vrij, wanneer hij officieel het stokje van president François Hollande overneemt.

Macron, in de Britse gratis krant Metro gisteren aangeduid als ‘Le Big Mac’, heeft tot dusver alleen een vaag profiel van de premier geschetst. Het moet iemand zijn met politieke ervaring die tegelijk staat voor vernieuwing, die een kabinet kan leiden en die de orde kan bewaren in een geheel vanuit het niets te vormen parlementaire fractie.

Inhoudelijk kan het volgens Franse media drie kanten op. Het wordt een centrumrechtse Republikein, een vertrouweling uit Macrons sociaal-liberale beweging ‘En Marche!’ of een liberaal georiënteerde overloper uit de linkse Parti Socialiste. In elk geval moet hij of zij een verbindende rol spelen en een aanhanger zijn van het pragmatisme waarmee Macron de scherpe ideologische tegenstellingen wil overbruggen.

Wie volgens een recente enquête bij het Franse publiek goed zou scoren, is de Republikeinse Christine Lagarde, al jaren topvrouw van het Internationaal Monetair Fonds en daarvoor minister van economische zaken onder de centrumrechtse president Nicolas Sarkozy. Genoemd wordt ook de huidige minister van defensie Jean-Yves Le Drian (PS), die vertrouwen wekt en een slim antwoord zou zijn op het verwijt van Marine Le Pen dat Macron de veiligheid te weinig serieus neemt. Verder klinken de namen van de sociaal-liberale politicus François Bayrou en van de liberale europarlementariër Sylvie Goulard.

Na de benoeming van de premier zal Macron in samenspraak snel een ministersploeg samenstellen. Ook die klus moet kort na de machtsoverdracht van zondag voltooid zijn. Macron mikt op een ploeg die kan rekenen op brede steun in het centrum van het parlement.

Een complicerende factor is dat niemand weet hoe het parlement er na de aanstaande verkiezingen van 11 en 18 juni precies uit zal zien. Bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, twee weken geleden, bleken de Fransen grofweg evenredig verdeeld over vier volstrekt verschillende richtingen: sociaal-liberaal (En Marche!), rechts-populistisch (Front National), rechts-conservatief (Les Républicains) en radicaal-links (La France Insoumise). Aan Macron de taak om de grootste gemene deler te vinden.

Wat hij in elk geval zal willen vermijden, is de beruchte ‘cohabitation’ (samenwonen): in die constructie heeft de president geen meerderheid in de Assemblée en dwingt het parlement een premier af van een andere politieke kleur dan de president. Sinds 1986 heeft Frankrijk driemaal zo’n periode gekend: twee keer onder de linkse François Mitterrand en één keer onder de rechtse Jacques Chirac. Zo’n toestand zou het er niet eenvoudiger op maken om de ingrijpende hervormingen door te voeren waar de sociaal-liberaal zijn zinnen op heeft gezet.

Volgens peilingen maakt Macron geen kans op een absolute meerderheid (289 van de 577 zetels). Wel zou hij ruim boven de 250 zetels kunnen uitkomen en vervolgens met steun van gematigden uit andere fracties toch zijn project kunnen uitvoeren, onder het motto: Het land is belangrijker dan welke partij ook.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Front National-leidster Marine Le Pen.Beeld EPA

Le Pen wil nieuwe naam voor Front National

Wordt het ‘Les Français d’abord!’(Fransen Eerst)? Of liever ‘La France aux Français’ (Frankrijk voor de Fransen)? Zeker is alleen dat Front National-leidster Marine Le Pen de naam van haar partij gaat veranderen. Dat kondigde ze zondagavond aan nadat ze de presidentsverkiezingen met 33,9 tegen 66,1 procent had verloren van Emmanuel Macron.

Aan de term ‘Front National’ blijft te veel het racisme en het negationisme van vroeger kleven, ondanks deels geslaagde pogingen om het imago op te poetsen. Met een onbevlekte naam zal een doorbraak bij de parlementsverkiezingen van komende maand een stuk simpeler worden, hoopt Le Pen.

De populiste dringt al veel langer op een nieuwe naam aan, maar hardliners binnen de partij hielden tot dusver vast aan de oude, die bestaat sinds de oprichting in 1972. Le Pen kreeg al wel voor elkaar dat de woorden ‘Front National’ ontbraken op de verkiezingsposters voor de presidentsverkiezingen. Ze trad de afgelopen weken ook tijdelijk terug als partijleidster, om te suggereren dat je op haar kon stemmen zonder de omstreden club te steunen.

Om een vergelijkbare reden laat de populiste zich al jaren het liefst bij haar voornaam noemen. Zo wil ze een eind maken aan de hardnekkige associatie met haar antisemitische vader Jean-Marie Le Pen, die nog geregeld in opspraak komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden