'Laten we eerst eens kijken wat islamoloog Arkoun te zeggen heeft'

AMSTERDAM - De FransAlgerijnse islamoloog Mohammed Arkoun komt volgende week naar Nederland om zijn eerste hoorcollege te geven over een moderne islam. Het bericht dat de man kandidaat is voor de eerste Nederlandse 'leerstoel islam', is door verschillende landelijke kranten al aangegrepen om een nieuwe 'Rushdieaffaire' te creeren.

Eind vorige week maakte minister Hedy d'Ancona van WVC bekend subsidie te verstrekken voor de eerste Nederlandse 'leerstoel islam'. Al tien jaar pleiten verschillende moslimorganiaties voor zo'n leerstoel, maar geld was er tot nu toe niet voor beschikbaar. In 1989 nam het Amsterdams Centrum Buitenlanders (ACB) de draad op, en vond D'Ancona bereid de leerstoel, in september in te stellen aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), te subsidieren. D'Ancona heeft wel als voorwaarde gesteld dat zo'n hoogleraar een moslim moet zijn, die kan rekenen op brede steun van de moslims in Nederland. Vorige week maakte WVC bekend dat 'gedacht werd' aan een bekende hoogleraar aan de Sorbonne-universiteit in Parijs, Mohammed Arkoun. Hoewel niet onomstreden wordt Arkoun erkend als een vooraanstaand wetenschapper op het gebied van de islam, en het is nog een moslim ook.

"Er is nog geen sprake van een een benoeming" , zegt O. Cherribi, die namens het ACB aan de totstandkoming van de nieuwe leerstoel heeft gewerkt.

Groot was de consternatie toen De Krant op Zondag afgelopen weekeind een groot interview met Arkoun publiceerde, onder de kop: 'Sinds Gallilei is de koran verouderd'. Introductie bij het artikel: "Een moslim die in Nederland de vastenmaand ramadan viert, schaadt zijn conditie. Turkse en Marokkaanse meisjes mogen rustig met hun buurjongen uit. Nederland moet de 'imam-exporterende' landen terecht wijzen. Vrijzinnige uitpraken van professor Mohammed Arkoun" .

Arkoun heeft zich gisteren vanuit Parijs met kracht van het artikel gedistantieerd, maar het kwaad lijkt al geschied. De Volkskrant schreef op voorpagina dat 'de benoeming' van Arkoun de woede heeft gewekt van 'de islamitische gemeenschap' in Nederland. Even verderop: 'Nederland dreigt zijn eigen Salman Rushdie-affaire te krijgen'. De grootste Marokkaanse en Turkse moslimorganisaties zouden al druk doende zijn hun achterban 'te mobiliseren' tegen de benoeming.

De moslims zijn boos op de Nederlandse kranten die met hun onjuiste en ronduit bevooroordeelde berichten hun best doen verdeeldheid te zaaien. "Een Rushdie-affaire? Dat lijkt me onzin" zegt secretaris A. Bel Hadj van de UMMON, de grootste Marokkaans-islamitische organisatie in Nederland. "Laten we eerst maar eens kijken wat de man te zeggen heeft. Wij hebben geen behoefte aan een liberale islam, maar voor een gesprek daarover zijn we niet bang."

Voorzitter E. Ates van de Turks Ilamitische culturele federatie, de koepel van Turkse moskee-organisaties: "Als het waar is wat De Krant op Zondag schrijft, dan lijken de uitspraken van Arkoun op die van Rushdie. We hebben geen behoefte aan iemand die de moslims komt vertellen hoe ze zich dienen te gedragen. Maar ik ken de denkbeelden van Arkoun onvoldoende. Het lijkt me verstandig na te gaan of het wel klopt wat die krant schrijft." Ates en Bel Hadj zeggen beiden het instellen van de leerstoel islam toe te juichen, maar zijn vooral boos dat D'Ancona, de UvA en het ACB geen van de grote moslimorganisaties naar hun mening hebben gevraagd. "Wij hoeven natuurlijk geen toestemming te geven" stelt Ates "maar het is toch niet meer dan normaal dat wij worden ingelicht." Ates noch Bel Hadj denken erover hun 'achterban te mobiliseren'.

O. Cherribi wringt zich intussen in allerlei bochten om de door de kranten veroorzaakte schade te herstellen. "Afgezien van het feit dat de benoeming nog volledig open is, hebben we sinds 1989 uitvoerig gesproken met alle belangrijke moslimorganisaties in Amsterdam. We hebben niet eens de tijd gehad uitvoerig met de landelijke organisaties te spreken. Maar moet dat voor een serie lezingen?" Hij heeft de TICF, de UMMON, de WIM (Surinaamse moslims) en andere organisaties inmiddels per brief aangeboden zitting te nemen in een adviesgroep over de aanstaande benoeming. Voorzitter Abdou Menehbi van het Komite Marokkaanse arbeiders in Nederland heeft inmiddels uitdrukkelijk laten weten de komst van de hervormingsgezinde Arkoun toe te juichen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden