LASTIGE VRAGEN (Michel Vandenbosch)

Zou u liever dood willen zijn of nog een tijd willen leven als een gezond dier. En welk dier?

Vragen: Max Frisch; Antwoorden: Michel Vandenbosch

Ik zou absoluut niet dood willen zijn, want dan hebben de dieren niets meer aan mij. Ik sluit niet uit dat er mensen zijn met andere ideeën - dat is een understatement. Er zijn serieuze berichten dat in kringen van veehandelaars plannen werden gemaakt om mij te vermoorden.

Als ik als dier moest terugkomen, dan zeker niet als koe op de veemarkt in Anderlecht. Wij van dierenrechtenorganisatie Gaia hebben beelden verzameld die bewijzen dat daar dieren komen die niet op transport gezet hadden mogen worden, die geschopt en geslagen worden, bij wie hun ogen uitgestoken worden en die een stok in hun anus krijgen. Daar belanden en na alle folteringen als verlossing naar het slachthuis?

Ik geloof niet in reïncarnatie, maar als ik dan toch moest terugkomen dan als een niet bestaand dier, dat in groepen leeft, in een ongerepte biotoop, die nog niet door mensen is ontdekt. Zonder conflicten, leed, met enkel knuffels om me heen. Doe maar het woelawoela-beertje voor mij.

Benijdt u wel eens de dieren die het zonder hoop lijken te kunnen stellen?

Of dieren kunnen hopen weet ik niet. Ze kunnen in elk geval verwachten en leren. Ze doen ervaringen op en lossen aan de hand daarvan nieuwe problemen op. Papegaaien, kauwen om een paar soorten te noemen, doen dat.

De vraag of ze het beter stellen dan wij omdat ze niet kunnen hopen is irrelevant. Of nee, het werkt eerder andersom. Als je kunt hopen, kun je nog je lot verbeteren. Zij kunnen dat niet. Pas op hè, ik wil hun lot niet met concentratiekampen vergelijken, maar sommige mensen kropen daar door het gaatje omdat ze de hoop niet opgaven. Ik vraag me wel eens af wat er gebeurt met de koeien op de veemarkt die almaar geslagen worden. Op het moment dat ze met rust gelaten worden, komt hun dan het beeld van even neerliggen op de wei voor ogen? Het kan, maar dat is geen hoop. Nee, ze ervaren alleen de pijn van het hier en nu. Het is voor hen erger.

Hoopt u met betrekking tot de toestand in de wereld op?

a. de redelijkheid.

b. een wonder.

c. dat het blijft zoals het gaat.

Een redelijk wonder. Of een wonderlijke redelijkheid.

Kan haat hoop voortbrengen?

Er zitten zeker onverbeterlijken, onveranderlijken onder de veehandelaren. Maar ik haat hen niet. Ook de koopmannen niet die mij een paar jaar terug in Anderlecht helemaal in elkaar geslagen hebben.

Ik houd toch altijd ergens de hoop dat zij inzien dat we geen buitenaardse wezens zijn. Juist uit die hoek van wat eens mijn aartsvijanden heetten te zijn, heb ik de meest ontroerende steunbetuigingen gekregen. Ik herinner me hoe ik eens in een uithoek van Vlaanderen een voordracht moest houden. Door een verkeersongeval op de weg was ik veel te laat, maar het publiek had gewacht. Voor ik begon, stond een oude man op en applaudisseerde luid. Ik sprak en hij stond meteen weer op en klapte luid. Na afloop zei de organisatie dat hij van tevoren dingen over mij geuit had die niet voor herhaling vatbaar zijn. Maar in de paar uur dat hij had gewacht was hij helemaal gekeerd. Ik heb meer van zulke dingen meegemaakt.

Bent u bang voor de dood of voor het sterven?

Ik heb het zo druk gehad sinds we de beelden naar buiten hebben gebracht dat ik geen tijd had om de tips serieus te nemen dat men mij uit de weg wilde ruimen. Watervallen van adrenaline gingen door me heen. Maar zaterdag toen ik voor het eerst weer inkopen ging doen - en dat doe ik sinds de bedreigingen niet alleen - kreeg ik op de drempel van een groot warenhuis plots een paniekaanval. Ik durfde niet naar binnen. De dag daarna werd op ons kantoor ingebroken, voor het eerst in al die tijd dat we hier zitten. De rijkswacht heeft me gemaand heel voorzichtig te zijn. Je gaat denken. Ze wilden volgens de tips geen spoor achter laten. Je bent altijd in de buurt van slachthuizen of de vleesverwerkende industrie. Eén tik en je bent daarna zo door een vleesmolen gehaald. Ik ben bang voor het sterven, maar meer nog denk ik: 'hoe zit het met de beweging als ik er niet meer ben?'

Hoeveel vrienden hebt u op dit moment?

Minstens vijf. Vind ik niet onaardig. Er zijn mensen die er in hun leven niet één halen. Gegeven het krankzinnige leven dat ik leid is vijf helemaal niet gek.

Houdt u er een hond als vriend op na?

Ik had twee honden, van wie ik ontzettend veel hield: onze Pluche en onze Nayas. Ze zijn vijftien jaar geworden. Als eerste ging onze Pluche zo achteruit. Ze hield niets meer op, dat de dierenarts haar een spuitje heeft moeten geven. Het was een mooie en barmhartige dood.

Onze Nayas had de vallende ziekte. Hij kreeg vijf zware aanvallen in twintig minuten. De dierenarts is gekomen en samen hebben we vijf uur met haar op de schoot gezeten om haar daar doorheen te krijgen. Het lukte. Er zijn weinig momenten in mijn leven geweest dat ik zo gelukkig was.

Maar een paar maanden later kreeg hij zo'n zware kanker dat ik ook onze Nayas toen ook een barmhartige dood heb laten geven. En helaas, helaas heb ik geen tijd gehad om echt te rouwen. Toen ik met onze Pluche in zijn mand achter in de kofferbak naar zijn crematie reed, ging de hele tijd mijn telefoon. In het crematorium heb ik geweend, geweend, maar toen we buitenstonden meteen weer de hele tijd de telefoon. Dat je niet goed hebt kunnen rouwen, knaagt aan een mens. Je draagt het toch met je mee bij nieuwe acties.

Michel Vandenbosch (39) is voorzitter van de Belgische dierenrechtenorganisatie

Gaia die onlangs beelden openbaar maakte van zware dierenmishandeling op de veemarkten van Ciney en Anderlecht. Daarop bood Anderlecht aan, zijn markt vol te hangen met camera's. Gaia wil dat de markten sluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden