LASTIGE VRAGEN (Amy Gale)

Zou u positief staan tegenover het absolute geheugen?

Als ik niets zou vergeten, zou ik alle dierbare momenten in mijn leven kunnen blijven koesteren, maar daartegenover staat alles wat onbevredigend was, en die last zou te zwaar zijn.

Bovendien: een choreografe moet voortdurend keuzes maken. Je zal maar moeten kiezen uit alle bewegingen die je ooit gezien hebt. Het geheugen werkt gelukkig als een zeef: alleen het wezenlijke blijft hangen. Dit maakt dat ik een verhaal kan vertellen, een personage kan creëren met beweging. Door een paar bewegingen te stileren, te overdrijven, gaan ze een duidelijke taal spreken. Zo schep je met een enkele beweging een sterke, besluitvaardige vrouw die nergens bang voor is.

Welke hoop hebt u opgegeven?

Vijf pirouettes te kunnen maken. Toen ik een kind was droomde ik ervan ballerina te worden. Dat heb ik opgegeven in de puberteit. Ook in relaties moet je soms je hoop opgeven. Zoals de hoop dat je elkaar kunt veranderen. Ik weet inmiddels dat dat niet gaat.

Moet een bepaalde hoop voor u, om in de geest ervan te denken en te handelen, naar menselijke maatstaven gemeten vervulbaar zijn?

Nee. De weg ernaartoe is belangrijker. Het gaat om het proces waarin je zit. Het doel verandert met de levensfasen. De ene droom vervangt de andere. Ze groeien met je mee.

Voor echt ballet zou ik nu te oud zijn. Ik zou alleen nog les kunnen geven. Maar ik ben ontzettend koppig, ik geef mijn droom niet op. De personages die ik dans worden gewoon steeds ouder.

Bent u ooit een daglang of een uurlang werkelijk van alle hoop verstoken geweest, ook van de hoop dat er aan alles een eind komt, in elk geval voor u?

Best wel. Een jaar of vier geleden, toen in mijn privéleven niet gebeurde wat ik hevig verlangde: weer lief te kunnen hebben. Leven zonder geliefde terwijl je wel verlangen hebt, dat kan heel heftig zijn. Dan denk je: het komt nooit meer goed met mij.

Als de handen en ogen en lippen van een vrouw opwinding uitdrukken, begeerte enzovoort, omdat u haar aanraakt: betrekt u dat dan op u persoonlijk?

Je kunt op het eerste moment niet weten of de liefde van de man van wie je houdt echt is. Dat is een kwestie van vertrouwen. In de liefde is er weinig anders absoluut dan de wetenschap dat je zelf die ander liefhebt. Je moet hem leren kennen om hem te kunnen interpreteren. Dan weet je pas of zijn tederheid echt was. Misschien is het dan wel te laat. Maar och, liefhebben is meer moeten en durven dan door de ander gerustgesteld worden.

Hoopt u met betrekking tot de toestand in de wereld: a op de redelijkheid? b op een wonder? c dat het blijft gaan zoals tot dusver?

Ik kan wel van alles verlangen, maar hopen doe ik er niet op. Ik probeer in mijn eigen leven redelijk te zijn, dus ik weet hoe moeilijk het is. Voor de mensheid als geheel is het een illusie. In wonderen geloof ik niet. Blijft over c: Ik ben bang dat het blijft gaan zoals het tot dusver gaat: dat de gigantische problemen groter blijven worden.

Zie hoe de mens zijn eigen belangen tegen de belangen van de natuur afweegt. Zijn conclusie is altijd dat hij meer rechten heeft om te bestaan dan de natuur.

Ziet u de natuur als een vriend?

Ik ben geen boer. Ik ben de band met de natuur kwijt, doordat ik in de stad woon en vooral met cultuur bezig ben.

Ook dansen is niet iets natuurlijks. Misschien stamt het er wel van af, maar het is zeer gestileerd. Dat je op zo'n manier je energie gebruikt en oproept is wel heel natuurlijk. Als je eenmaal bezig bent voel je je heel erg basic. Dansen is het zoeken naar integratie tussen cultuur en natuur.

Overtuigt uw zelfkritiek u?

Als ik iets maak wat niet goed is, heb ik dat zelf al aangevoeld. Maar zelfkritiek is niet altijd even efficiënt. Je begint een kunstwerk met een intentie. Dan ga je materiaal verzamelen en kan het gebeuren dat je het overzicht verliest. Je zit er te diep in om nog afstand te kunnen nemen en krijgt een vertekend perspectief.

Of iets mooi is, is een kwestie van smaak. Er zijn wel wetten van compositie, maar er is altijd dat onbenoembare. Daarom zijn mensen altijd op zoek naar manieren om de regels te breken. Want goed nageleefde regels geven nog geen interessante kunst.

Kunst is interessant als het iets oproept, liever geen sentimenten om in te zwelgen, maar verwondering, bespiegelingen, betrokkenheid, of irritatie. Het moet in ieder geval niet vervelen, en het mag al helemaal niet pretentieus zijn.

Bent u voor uzelf een vriend?

Ik probeer het wel, maar de ene keer lukt dat beter dan de andere. Ik ben hard voor mezelf. Je kunt er ook te ver in gaan en alles afkeuren.

Verzamelt u ook kunst?

Nee, ik ben niet van het soort dat verzamelt. Ik houd van leegte. Een enkel voorwerp wordt belangrijk in een lege ruimte. In een zee van voorwerpen heerst er competitie om de aandacht. Leegte associeer ik met rust.

Het kan vreemd lopen. Mijn huis is tegenwoordig bomvol. Mijn nieuwe vriend is bij mij ingetrokken met duizenden boeken, met grote, stoffige, jaren vijftig fauteuils en met kinderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden