Lastige materie: zware beroepen

FNV-voorzitter Agnes Jongerius voerde gisteren samen met vierhonderd FNV-leden actie op het Plein in Den Haag. (FOTO VALERIE KUYPERS, ANP)

De regeling om zware beroepen te ontzien bij een hogere AOW-leeftijd, is door alle mogelijke deskundigen grondig gefileerd. Maar een echt alternatief is er nog niet.

„Eigenlijk is dat het meest positieve dat we de hele dag gehoord hebben over de regeling voor zware beroepen.” PvdA-Kamerlid Roos Vermeij ziet een piepklein lichtpuntje na een lange dag waarin alle mogelijke deskundigen de zware beroepenregeling afkraakten die hoort bij het verhogen van de AOW-leeftijden: TNO-onderzoeker Irene Houtman sluit niet uit dat er een definitie te maken is van een ’zwaar beroep’.

Hoe verdeeld werkgevers, werknemers, economen en andere deskundigen ook aankijken tegen het kabinetsbesluit om langer door te werken, over één ding zijn ze het eens: de door het kabinet bedachte regeling om mensen met zware beroepen te ontzien moet van tafel. Zij is ’onwerkbaar’, ’een gedrocht’, ’een gruwel’, ’onbegrijpelijk’, en ’een heilloze weg’, blijkt in een hoorzitting die de Kamer gisteren hield.

’Stigmatiserend’ is de kwalificatie die verschillende werkgeversvertegenwoordigers kiezen. Als je een beroep zwaar noemt, krijgen de werknemers die dat beroep uitoefenen een stempel opgedrukt die hun kansen op de arbeidsmarkt verslechtert. Het brengt bovendien juridisering met zich mee en een enorme hoeveelheid bureaucratie.

Het kabinet wil werkgevers er verantwoordelijk voor maken dat hun werknemers niet langer dan dertig jaar zwaar werk doen. Maar, krijgen de Kamerleden te horen, er zijn binnen beroepen vele verschillende functies. Hoe houd je bij wie op welk moment welk zwaar werk heeft gedaan? Dan is er ook nog het subjectieve element, verwoordt door arbeidsdeskundige Monique Klompé. „Er zijn docenten die op hun 50ste zijn opgebrand, en stratenmakers die op hun 60ste nog fluitend aan het werk gaan. Of een beroep zwaar is, is afhankelijk van psychische, sociale, fysieke omstandigheden.”

Genoeg bezwaren dus. Maar dé oplossing klinkt na twaalf uur hoorzitting nog niet. Het voorstel om weer tropenjaren in te voeren, waarin mensen met een zwaar beroep meer pensioen opbouwen, is lauw ontvangen. Ook het idee van verschillende arbeidsdeskundigen en economen om regelmatig om te scholen kan op scepsis rekenen. Ondoenlijk, vinden mensen uit het veld, werkgevers hebben niet voor iedereen lichter werk. Lang niet iedereen wil weer de schoolbanken in en ouderen kunnen qua nieuwe kennis lang niet altijd opboksen tegen jongeren die vers van de universiteit komen, weten economen.

Kamerleden putten nog hoop uit het ’egeltjesoverleg’ tussen werkgevers en werknemers. Zij zijn er echter nog niet uit. De kant die de vakcentrales op willen, een lager korting, afhankelijk van inkomen en arbeidsjaren voor mensen die eerder willen stoppen, kan niet op goedkeuring van het kabinet rekenen. Te veel uitzonderingen ondergraven de cultuuromslag om 67 jaar het nieuwe ijkpunt te maken en kost geld.

Volgens FNV-Bouwvoorzitter John Kerstens moet het idee om mensen met zware beroepen te ontzien niet zomaar worden afgeknald. „De belofte die is gedaan dat mensen met zware beroepen moeten worden ontzien, mag niet overboord gaan omdat deze regeling niet blijkt te werken.”

Aan de Kamer de taak hier binnenkort een besluit over te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden