Plein 2

Lastig: communiceren, maar niets zeggen

Mark Rutte en Marieke Elsinga bij het interview voor Linda. Beeld rv

Liefhebbers van politiek kunnen deze dagen maar beter een goed boek openslaan dan de tv aanzetten, want in Hilversum is het seizoen van de nietszeggerij aangebroken. Politici die in campagnetijd niet bij de praattafels waren weg te slaan, wuiven nu alle uitnodigingen weg met een gebaar richting de Stadhouderskamer. 

Daar broeden VVD, CDA, D66 en GroenLinks nu anderhalve maand op een coalitie. Hoe stiller betrokkenen zich houden, hoe beter, zo luidt de ongeschreven formatieregel.

De politieke broedtijd levert sinds jaar en dag een stroom aan weinigzeggende uitspraken op. Zo wil informateur Edith Schippers deze week 'flink wat meters' maken en heeft secondant Halbe Zijlstra het over 'kleine stapjes' die binnenskamers worden gezet. Ze kunnen de kunst hebben afgekeken van CDA-onderhandelaar Bert de Vries, die in 1986 een veelbetekenende boodschap had voor de pers: "We zitten ergens tussen een doorbraak en een impasse."

De zuinige citaten in formatietijd staan in schril contrast met de extreme openheid tijdens de campagne. Van de Bassie en Adriaan-carnavalsoutfit van VVD'er Klaas Dijkhoff tot de bewondering van premier Mark Rutte voor tv-presentatrice Marieke Elsinga, niets bleef onbesproken. Of ze nog eens gaan daten, vroeg een WNL-reporter gekscherend aan Rutte na zijn zeer knusse interview en fotosessie met Elsinga in vrouwenblad Linda. "Het is een behoorlijk leeftijdsverschil, maar ik zie er natuurlijk nog geweldig uit op mijn vijftigste", antwoordde Rutte breed grijnzend.

Feyenoord

Hoezeer prominente politici deze weken ook in alle toonaarden proberen te zwijgen over zo ongeveer alles, ze komen toch niet helemaal onder vragen uit. Bijvoorbeeld vanwege hun baan die nou eenmaal enig contact met de media vereist. Zo zat oud-GroenLinks-partijleider Paul Rosenmöller deze week bij Radio 1 om als voorzitter van de raad van middelbare scholen over de Week van de Thuiszitter te praten.

Hoewel Rosenmöller vooraf te kennen had gegeven liever niet over de formatie te willen praten en hij zijn uiterste best deed de tijd vol te kletsen met een uitgebreide analyse van de voor Feyenoord mislukte kampioenswedstrijd tegen Excelsior ('Ik ben een soort Ajacied die niet tegen Feyenoord is'), kreeg hij toch een paar formatievragen voorgeschoteld. Of hij het kabinet in wil?

Zijn antwoord - 'met alles wat ik daarover zeg, loop ik Jesse Klaver voor de voeten dus ik zeg daar niets over' - bleef hij binnen de lijntjes. Kort na de verkiezingen reageerde zijn opvolger Femke Halsema in dagblad Tubantia met bijna dezelfde woorden.

Instagram

Om zijn aan partijmails en -apps verslingerd geraakte achterban in dit tijdperk van radiostilte een beetje tegemoet te komen, heeft GroenLinks-leider Jesse Klaver onlangs een filmpje opgenomen in de Stadhouderskamer. Ook heeft hij een formatiemail in het leven geroepen. De eerste update belooft echter weinig inhoudelijk vuurwerk. "Het is nu al duidelijk dat het niet gemakkelijk zal worden", schreef secondant Kathalijne Buitenweg. "Maar Jesse en ik gaan ons uiterste best doen."

Ook volgers van D66 kan niet ontgaan dat de partij aan de onderhandelingstafel zit. Op de homepage kunnen belangstellenden doorklikken naar de zo a-politiek mogelijke Facebook-updates van voorman Alexander Pechtold. Die verwijst daar weer naar zijn Instagram-account, waar hij in de Stadhouderskade gemaakte foto's plaatst en voorziet van enig kunsthistorisch commentaar. Op een van de laatste kiekjes staat een #gobelin, een wandtapijt.

Op de sites van VVD en CDA wijst ondertussen niets op hun deelname aan de formatie. Niet zo gek. De twee grootste partijen aan tafel zijn zo goed als zeker van een plek in het kabinet, ze hebben van de vier partijen de meeste bestuurservaring en voelen om die reden minder bewijsdrang richting de achterban. Hoe groter de partij, hoe stiller ze zich in formatietijd kan houden.

Boekentips in formatietijd

1. 'Dagboek van een onderhandelaar' van Ed van Thijn

2. 'Dienaren van de kroon' van Fjodor C. Buis

3. 'Pluche' van Femke Halsema

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden