Lastenverlichting en koppeling: netto-uitkering omhoog

De complete hervorming van het belastingstelsel, die in 2001 haar beslag moet krijgen, werpt haar schaduwen vooruit. Vanaf 1 januari worden een aantal maatregelen van kracht, die onderdeel uitmaken van die hervorming. Het nieuwe stelsel moet milieu-belastende activiteiten zwaarder belasten en de heffingen op arbeid verlichten. De energieheffingen en de heffing op water gaan daarom volged jaar omhoog, terwijl de eerste schijf in de inkomstenbelasting in tweeën geknipt wordt. Om een massale toeloop op belegggingsprodukten te voorkomen, die binnen het nieuwe stelsel fiscaal niet meer aftrekbaar zijn, is de aftrek van vooruitbetaalde rente (bijvoorbeeld op geleend geld, waarmee aandelen worden gekocht) beperkt. Speciale koopkrachtmaatregelen als de extra ouderenaftrek, zijn ook in '99 van kracht.

In ieder geval volgend jaar zal de gemiddelde loonstijging weer aan de uitkeringen worden doorgegeven. Netto zullen de uitkeringen nog eens extra stijgen door de zogenoemde knip in de eerste schijf (zie elders op deze pagina onder de nieuwe belastingtarieven). Door speciale armoedemaatregelen kunnen mensen met de laagste uitkeringen bovendien hun besteedbaar inkomen nog eens extra opschroeven. Deze maatregelen worden hieronder niet behandeld.

WETTELIJK MINIMUMJEUGDLOON

Vanaf 23 jaar geldt in Nederland het minimumloon voor volwassenen. Volgend jaar bedraagt dat (tussen haakjes de bedragen van vorig jaar):

per maand per week per dag 2.345,20 ( 2.276,30) 541,20 ( 525,30) 108,24 (105,06)

Het minimumjeugdloon is een percentage van het minimumloon voor volwassenen. Per 1 januari gelden de volgende bedragen:

leeftijd percentage per maand per week 22 85 1.993,40 ( 1.934,90) 460,00 ( 446,50) 21 72,5 1.700,30 ( 1.650,30) 392,40 ( 380,80) 20 61,5 1.442,30 ( 1.399,90) 332,80 ( 323,10) 19 52,5 1.231,20 ( 1.195,10) 284,10 ( 275,80) 18 45,5 1.067,10 ( 1.035,70) 246,20 ( 239,00) 17 39,5 926,40 ( 899,10) 213,80 ( 207,50) 16 34,5 809,10 ( 785,30) 186,70 ( 181,20) 15 30 703,60 ( 682,90) 162,40 ( 157,60)

BIJSTANDSUITKERINGEN

Op grond van de koppeling tussen minimumloon en bijstandsuitkeringen gaan ook die uitkeringen (en de bijzondere bijstandsuitkeringen IOAW en IOAZ) omhoog. De netto-uitkeringen voor een echtpaar (of samenwonenden) stijgt op 1 januari met 39,70 gulden per maand. In de bijstandswet gelden drie categorieën. In welke categorie men valt (en hoe hoog de uitkering dus zal zijn) hangt af van de leefstiuatie. Voor echtparen en samenwonenden geldt een uitkering van honderd procent van het minumloon, voor alleenstaande ouders zeventig procent en voor alleenstaanden vijftig procent. Kan een alleenstaande ouder of een alleenstaande de woonkosten niet met een ander delen, dan gelden toeslagen tot maximaal twintig procent van het minimumloon.

Normbedragen bijstand voor mensen van 21 jaar en ouder:

vakantie- totaal per maand uitkering per maand Echtparen of samenwonenden 1.999,22 109,66 2.108,88 Alleenstaande ouders 1.399,46 76,76 1.476,22 Alleenstaanden 999,6154,83 1.054,44

Maximale toeslag van twintig procent: vakantie- totaal Alleenstaande ouders enper maand uitkering per maand alleenstaanden 399,8521,93 421,78

Voor bijstandsgerechtigden jonger dan 21 gelden andere normbedragen. Die zijn ook niet van het minimumloon afgeleid, maar van de kinderbijslag:

vakantie- totaalper maand uitkering per maand Echtparen, beide partners jonger dan 21 jaar 690,8637,90 728,76 Echtparen, één partner jonger dan 21 jaar 1.345,04 73,78 1.418,82 Aleenstaanden 345,4318,95 364,38

Hebben jongeren kinderen dan gelden hogere bedragen: vakantie- totaal per maand uitkering per maand Echtparen, beide partners jonger dan 21 jaar 1.090,71 59,83 1.150,54 Echtparen, één partner jonger dan 21 jaar1.744,89 95,71 1.840,60 Alleenstaanden 745,28 40,88 786,16

Eigen vermogen In de bijstand geldt een zogenoemde vermogenstoets: het gespaarde geld wordt van de te ontvangen uitkering afgetrokken. Daarbij geldt echter wel weer een vrijstelling. Het vrij te laten vermogen is in 1999 19.700 voor gezinnen en 9850 voor alleenstaanden. Heeft iemand een eigen huis dan geldt nog eens een extra vrijstelling van 15.000 en de helft van het meerdere. Het totale vrij te laten vermogen is echter aan een maximum gebonden. In 1999 gelden maxima van 79.700 voor gezinnen en 69.850 voor alleenstaanden.

AOW

Net als de bijstand is de AOW-uitkering een percentage van het minimumloon. Bij de AOW leidt de verhoging van het minimumloon tot een netto-verhoging van de AOW van ruim 42 gulden per maand voor een echtpaar, waarvan beide partners de pensioengerechtigde leeftijd zijn gepasseerd. Een alleenstaande AOW'er gaat er 32 gulden op vooruit. In de normen voor de AOW verandert niets. De AOW is een geïndividualiseerde uitkering, dat wil zeggen dat iedereen een uitkering sowieso krijgt van vijftig procent van het minimumloon. Een echtpaar, waarvan beide partners AOW-gerechtigd zijn, krijg dus in totaal een uitkering van honderd procent van het minimumloon. Alleenstaanden krijgen op hun basisuitkering van vijftig procent een toeslag van twintig procent. Een AOW'er met een partner jonger dan 65 krijgt vijftig procent en een toeslag van, afhankelijk van het inkomen van de partner, maximaal nog eens vijftig procent.

De onderstaande (bruto-)bedragen gelden voor AOW'ers los van het aanvullend pensioen en met een ziekenfondsverzekering.

per maand vakantie-uitkering per maand Gehuwden1.162,27 66,35 Gehuwden met max. toeslag 2.324,54 132,70 Ongehuwde 1.684,70 92,88 Maximale toeslag 1.162,27

Netto AOW-uitkering voor gehuwden (twee maal vijftig procent) 1/7/1998 1/1/1999 verschil per maand 2.046,50 2.085,88 39,38 vakantietoeslag 105,94 109,00 3,06 totaal 2.152,44 2.194,88 42,44

Netto AOW-uitkering voor alleenstaanden 1/7/1998 1/1/1999 verschil per maand 1.447,35 1.477,41 30,06 vakantietoeslag 74,16 76,31 2,15 totaal 1.521,51 1.553,72 32,21

ANW

De uitkering voor weduwen en weduwnaars is maximaal zeventig procent van het minimumloon. Nabestaanden, die kinderen onder de 18 jaar verzorgen, krijgen een toeslag van twintig procent van het netto-minimumloon. De uitkering zelf is wel afhankelijk van ander inkomen, al wordt een deel van het inkomen buiten de toets gehouden.

Bruto-uitkering Bruto vakantie-per maand uitkering per maand Nabestaandenuitkering 1.830,02 118,76 Halfwezenuitkering 406,80 33,92 Wezen (tot 10 jr.) 585,61 38,00 Wezen (10-16 jr.) 878,41 57,00 Wezen (16-27 jr.) 1.171,21 76,01

KINDERBIJSLAG

De kiunderbijslag wordt jaarlijks aangepast aan de geldontwaarding. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van de leeftijd van het kind en van het aantal kinderen in een huishouden. Het basisbedrag per kind per 1 januari is 459,89 (tegen 449,51 in 1998). Voor kinderen die na 1 januari 1995 geboren zijn, is de hoogte van de kinderbijslag alleen afhankelijk de leeftijd. Voor kinderen geboren tussen 2 oktober 1994 en 1 januari 1995 bestaat een overgangsregeling.

De onderstaande bedragen gelden per kind per kwartaal.

I. Kinderen geboren voor 2 oktober 1995:t/m 5 jaar 6 t/m 11 en 12 t/m 17 jaar 18 t/m 24 jaar* Gezinnen met: 1 kind 321,92459,89 597,86 2 kinderen 367,91525,58 683,25 3 kinderen 383,23547,47 711,71 4 kinderen 416,21594,58 772,95 5 kinderen 435,99622,84 809,69 6 kinderen 449,18641,69 834,20 N.b.: zodra een kind 6,12 of 18 jaar wordt is tabel II van toepassing

II. Kinderen die zijn geboren tussen 1 oktober 1994 en 1 januari 1995 en kinderen die na 1 oktober 1994 6,12 of 18 jaar zijn geworden:t/m 5 jaar 6 t/m 11 en 12 t/m 17 jaar 18 t/m 24 jaar* Gezinnen met: 1 kind 321,92390,91 459,89 2 kinderen 367,91446,74 525,58 3 kinderen 383,23465,35 547,47 4 kinderen 416,21505,39 594,58 5 kinderen 435,99529,41 622,84 6 kinderen 449,18545,44 641,69

* In beginsel bestaat er voor kinderen vanaf 18 jaar geen kinderbijslag meer. Voor een overgangscategorie van studerende kinderen bestaat nog een recht zo lang de studie duurt, mits over het vierde kwartaal 1995 voor hen een recht op kinderbijslag bestond.

III. Kinderen geboren op of na 1 januari 1995: 0-6 jaar321,92 6-12 jaar 390,91 12-18 jaar 459,89

WAZ/Wajong

Sinds de Algemene arbeidsongeschiktheidswet is afgeschaft, geldt voor arbeidsongeschikte zelfstandigen en jonggehandicapten een aparte regeling. Net als in de AAW geldt ikn de WAZ/Wajong een grondslag. Deze grondslag wordt per 1 januas verhoogd. Bovendien profiteren jonggehandicapten per 1 januari van een speciale belastingmaatregel, die de Kamer onlangs afdwong in het kader van de bestrijding van armoede.

Grondslag (exclusief vakantietoeslag) per 1 januari 1999: 23 jaar en ouder 107,83 22 jaar 91,65 21 jaar 78,17 20 jaar 66,31 19 jaar 56,61 18 jaar 49,06

SOCIALE PREMIES

Na de ingewikkelde Pemba-operatie, die voor het kabinet tot niet-verwachte problemen leidde (de salarisstrookjesproblematiek van janauri '98), zijn er voor 1999 weinig veranderingen te melden. Een aantal premies zijn fors hoger dan strikt genomen noodzakelijk is. Het kabinet wil op die manier versneld de vemorgenstekorten in de sociale fondsen wegwerken.

Sociale premies per 1 januari 1999 (met tussen haakjes de percentages van vorig jaar)

Werkgever Werknemer Totaal AOW 1) -,- (-,-) 17,90 (16,50) 17,90 (16,50) ANW 1) -,- (-,-) 1,40 (1,40) 1,40 (1,40) AWBZ 1) -,- (-,-) 10,25 (9,60) 10,25 (9,60) WAO (basispremie) 6,95 (7,55) -,- (-,-) 6,95 (6,95) WAO (gem. per bedrijf) 0,81 (0,30) -,- (-,-) 0,81 (0,81) WAZ 8,42 (7,90) -,- (-,-) 8,42 (7,90) Wachtgeld (gemiddeld) 0,95 (2,20) v (-,-) 0,95 (2,20) WW 6,10 (4,15) 4,00 (6,45) 10,10 (10,60) Ziekenfonds 2)5,85 (5,60) 1,55 (1,20) 7,40 (6,80) Vorstverlet 0,14 (0,15) v (-,-) 0,14 (0,15) VUT (gemiddeld) 1,42 (1,50) 0,88 (0,80) 2,30 (2,30)

1) Voor de volksverzekeringen geldt een premievrije voet van 8.799 per jaar en een maximaal premie-inkomen van 48.175 per jaar. 2) De loongrens bedraagt 64.300 voor mensen jonger dan 65 jaar en 40.900 voor 65-plussers. Verder is er een nominale (inkomensonafhankelijke) premie verschuldigd voor het ziekenfonds, die de ziekenfondsen zelf vaststellen. De gemiddelde nominale premie bedraagt 356 per jaar per volwassene. Voor meeverzekerde kinderen is geen premie verschuldigd. De eigen bijdragen die vorig jaar nog golden voor elke verstrekking (uitgezonderd huisartsenbezoek) zijn inmiddels weer afgeschaft. Afschaffing was een onderdeel van het pakket afspraken uit het regeerakkoord van Paars II.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden