Last van religiestress? Doe de test

Presentatrice en cabaretier Claudia de Breij kreeg in oktober veel kritiek toen ze SGP-leider Kees van der Staaij uitschold. 'Vuile vieze @keesvdstaaij, brand toch in de hel', twitterde ze. De Breij kon zich niet vinden in het SGP-standpunt dat twee lesbische vrouwen geen moeder moeten kunnen zijn.Beeld ANP

'Uw moslimbuurman nodigt u uit om bij hem het Offerfeest te komen vieren. U kunt het lammetje dat u zodadelijk gaat nuttigen nog horen blaten in de tuin.' Gaat u gretig op het aanbod in of start u een burenactie?

Met andere woorden: hoeveel moeite heeft u met religieuze uitingen die niet volledig aansluiten op uw eigen wereldvisie? De website Religiestress.nl schept sinds dinsdagavond duidelijkheid. Na het beantwoorden van acht vragen weet u of u een 'verlichte boeddha' of een 'genadeloze grootinquisiteur' bent. Door de grote drukte ging de test gisteravond al even uit de lucht.

Met de zelftest hopen initiatiefnemers Frank Bosman (cultuurtheoloog), Eric van den Berg (mediawetenschapper) Tom Mikkers (remonstrantse theoloog) het thema religiestress een publicitair zetje in de rug te geven. Aandacht voor deze vorm van onverdraagzaamheid is hard nodig, vertellen ze in hun perscommuniqué.

'De uiterst conservatieve types gooien we voor de leeuwen'
'Het seculiere geluid klinkt steeds vaker en steeds harder. Religie moet en zal achter die voordeur. Terug in de kast. Behalve dan degene die het liefst zo ongenuanceerd mogelijk met uiterst conservatieve standpunten komen. Die gooien we het liefst op prime-time voor de leeuwen.'

De term 'religiestress' komt uit de pen van Mikkers, die eerder dit jaar een gelijknamig boek schreef over de 'eigentijdse kwelgeest'. Van Dale gaf het woord onlangs een eigen definitie ('geheel van religieuze spanningen die kunnen optreden in een moderne, seculiere samenleving als die wordt geconfronteerd met traditionele godsdienstuitingen') en nomineerde het voor het Woord van het Jaar. Tot maandag neemt de term het in een online stemming op tegen concurrenten als 'facebookmoord' en 'bangalijst', daarna maakt Van Dale de winnaar bekend.

Religiestress versterkt door sociale media
'Religiestress is geen nieuw fenomeen', vertelt Mikkers. 'Aan het begin van de jaren '70 kantelde de publieke opinie ten gunste van de seculiere meerderheid. Sindsdien waren er met enige regelmaat incidenten waarbij de samenleving erg heftig reageerde op uitspraken van - vooral conservatieve - gelovigen.'

De laatste jaren is de stress volgens Mikkers verhevigd. 'Sinds de opkomst van de sociale media kan iedereen zich direct in het publieke debat mengen. Als Mariska de Haas (de conservatieve hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, RdW.) bij Pauw en Witteman te gast is, trekken twitteraars flink tegen haar van leer. De schaal waarop en de heftigheid waarmee dat gebeurt is nieuw.'

Haagse stress 'treft ook de omroepen'
Momenteel oogst staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) felle kritiek uit godsdienstige hoek. Hij maakt in religieuze kringen geen vrienden met zijn plan om de kleine religieuze omroepen als IKON, RKK en de Joodse Omroep te schrappen.

Volgens Mikkers vindt de staatssecretaris dat godsdienst niet thuishoort in het publieke domein. 'Zijn ministerie zegt het niet met zo veel woorden, maar tussen de regels door merk je dat Dekker religie als een privé-zaak beschouwt. Hij kan geloof niet zo maar terugdringen achter de voordeur. Dat is een grote aantasting van de vrijheid van de burger. Gek genoeg is zijn houding tegenwoordig heel gangbaar.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden