Lansingerland boekt verlies tot 5000 euro per inwoner

Dure grond voor stilgevallen bouwplannen veroorzaakt megaverliezen voor gemeenten

De verliezen op bouwgrond van de gemeente Lansingerland zijn waarschijnlijk veel groter dan eerder gedacht. Begin dit jaar werd uitgegaan van een verlies van 144 miljoen euro. Dat lijkt nu minstens 233 miljoen euro te worden, mogelijk zelfs 286 miljoen euro. Dit blijkt uit een geheim rapport dat het Financieele Dagblad heeft gepubliceerd.

Het aan Rotterdam grenzende Lansingerland ontstond in 2007 als fusiegemeente uit Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs. De gemeente had ambitieuze bouwplannen. Vele hectaren weiland moesten worden volgebouwd met luxueuze woningen en bedrijventerreinen. Maar de projecten zijn stilgevallen en door de crisis gaat de grond nooit meer zo veel geld opleveren als de gemeente er ooit voor betaalde. In het ergste geval komt het verlies op de grond daardoor op 5000 euro per inwoner. Dat is bijna het dubbele van het recordverlies waarmee de gemeente vorig jaar al rekening hield: 2600 euro per inwoner. Als de bouw helemaal stil valt, komt het totale verlies van de gemeente op 373 miljoen euro.

De gemeente zal fors moeten bezuinigen. Het college van b en w verwacht per 1 januari 2014 onder 'preventief toezicht' te komen. Iedere begroting moet dan opgestuurd worden naar het provinciehuis.

Bouwwethouder en architect Jan den Uil (ChristenUnie) stapte eind vorig jaar op na een rapport van Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (Bing). Bing concludeerde dat er sprake was van belangenverstrengeling met een bevriende projectontwikkelaar. Ook handelde Den Uil niet integer toen hij een aanvraag voor de uitbreiding van een villa goedkeurde, die zijn eigen architectenbureau had ingediend.

De stichting Nederland Boven Water (NLBW) zegt dat er meer gemeenten zijn als Lansingerland. NLBW is een denktank van wetenschappers en vastgoeddeskundigen. Volgens directeur Peter van Rooy stellen wethouders hun afschrijvingen op grondposities uit tot na de gemeenteraadsverkiezingen van maart '14.

Gemeenten hebben 'ruimtelijke plofkippen' geschapen, zegt Van Rooy. "Ze hebben te veel grond gekocht voor enorme bedragen en absurde financiële risico's genomen." Behalve Lansingerland moesten ook Alphen aan den Rijn, Nieuwegein, Harderwijk, Apeldoorn en Enschede al grote bedragen afschrijven op hun grondbezit.

Deloitte Real Estate berekende dat lokale overheden 3,9 à 4,4 miljard van hun 12,9 miljard euro aan grondbezit moeten afboeken. Het grootste deel is inmiddels afgeschreven, tussen de 1 en 1,5 miljard euro staat nog open. Elke Nederlander betaalt 655 euro aan grondverliezen.

Van Rooy noemt die schatting aan de lage kant. "Lansingerland gaat met de billen bloot, maar het merendeel van de verantwoordelijke wethouders schuift die operatie door."

Grote verschillen
Deloitte Real Estate vond grote verschillen in de grondverliezen per provincie. In Flevoland moet per burger 1688 euro worden afgeschreven. In Overijssel komt het bedrag op 961 euro, gevolgd door Noord-Brabant (792 euro) en Gelderland (791 euro).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden