Langzaam wordt Nederland gedwongen het wel erg ruimhartige fiscale beleid te herzien

Procter & Gamble Beeld Brechtje Rood
Procter & GambleBeeld Brechtje Rood

Het gaat langzaam, maar Nederland ontkomt er niet aan om nu echt iets te doen tegen belastingontwijking.

Langzaam, maar heel beslist wordt Nederland gedwongen het wel erg ruimhartige fiscale beleid voor met name buitenlandse ondernemingen te herzien. Vandaag moest D66-staatssecretaris Menno Snel van financiën toegeven dat het mis kan gaan met de zogenoemde rulings. Hij koos voor de vlucht naar voren en kondigde een onderzoek aan naar alle belastingafspraken met bedrijven. Snel wil weten hoe afspraken ‘met een grensoverschrijdend effect’ tot stand gekomen zijn.

Het onderzoek richt zich op vierduizend afspraken tussen de Belastingdienst en bedrijven over de fiscale behandeling. Snel moest vandaag toegeven dat de overeenkomst tussen de Amerikaanse multinational Procter & Gamble en de Belastingdienst, waarover Trouw en het Financieele Dagblad dinsdag berichtten, niet volgens de regels tot stand is gekomen. Deze afspraak leverde het bedrijf een belastingvoordeel op van ruim 150 miljoen euro.

Een lokale inspecteur van de Belastingdienst maakte deze afspraak met Procter & Gamble op eigen houtje en zonder de daarvoor ingestelde toetsingscommissie bij de dienst in te lichten. ‘Niet acceptabel’, oordeelt Snel nu. Hij wil nagaan of dat is gebeurd met meer overeenkomsten, maar de inhoud van deze afspraken is daarbij niet aan de orde.

Goede zaak

Ook dit kabinet gaat er met andere woorden, net als zijn voorgangers, van uit dat belastingafspraken een goede zaak zijn. De vorige staatssecretaris verantwoordelijk voor belastingen, Eric Wiebes, verdedigde rulings altijd. Hij vindt ze nodig om met name buitenlandse bedrijven zekerheid te geven en te verleiden Nederland als vestigingsplaats te kiezen.

De afspraken moesten ook altijd geheim blijven. Over individuele belastingplichtigen worden immers nooit fiscale gegevens geopenbaard en bovendien kan het bij bedrijven om concurrentiegevoelige informatie gaan. De afgelopen jaren werden twee rulings openbaar. De eerste – afspraken met de koffieketen Starbucks – door de Europese Unie. De tweede – met Procter & Gamble – via de Paradise Papers, waaruit Trouw en het FD putten.

Beide rulings blijken niet te deugen. In de Tweede Kamer wordt daarom de roep luider om meer inzicht te krijgen in de afspraken. Daar gaat Snel echter niet op in. Wel kondigde hij aan dat de Belastingdienst per 1 januari zo ver is dat, zoals afgesproken in de Europese Unie en met de andere Oeso-landen, gegevens over rulings gedeeld kunnen worden met andere landen. Nederland is dan precies een jaar te laat met het voldoen aan die afspraak.

Lokken

In de Kamer is vooral de oppositie niet tevreden met de maatregelen die Snel vandaag aankondigde. De SP vraagt voorlopig te stoppen met het maken van belastingafspraken met bedrijven tot het aangekondigde onderzoek is afgerond.

GroenLinks gaat een stap verder. Kamerlid Bart Snels stelt dat de Paradise Papers aantonen dat ‘Nederland de boekhouder is van de ontwijkingsmafia’. Hij wil dat het toezichtorgaan op rulings buiten de Belastingdienst wordt geplaatst en dat het toezicht onafhankelijk wordt.

In de Kamer laaide vandaag het debat op over die andere maatregel van het kabinet om multinationals naar Nederland te lokken: het afschaffen van de dividendbelasting, wat het rijk 1,4 miljard kost. In kringen rond de formatie wordt gezegd dat het kabinet bij het maken van de plannen onder druk stond van vooral Shell en Unilever. Deze twee bedrijven, met kantoren in Nederland en het Verenigd Koninkrijk, dringen aan op afschaffing. De Britten kennen geen dividendbelasting.

Het formatieteam hoopte zo het gevaar van vertrek van deze multinationals af te wenden. Er zou geen concrete verhuisdreiging zijn. Shell schreef in een persbericht dat het al twaalf jaar aandringt op afschaffing van dividendbelasting. “Dat is de afgelopen maanden niet veranderd.”

Lees ook

- Belastinginspecteur liet Procter & Gamble 676 miljoen dollar wegsluizen
- Alle verhalen over de onthullingen uit de Paradise Papers staan in ons dossier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden