Langs het tuinpad van Wims vader

De charismatische dorpsdokter en schilder Hendrik Wiegersma (1891-1969) was de inspiratiebron voor liedjes, boeken en films. In een geheime kluis is een deel van zijn nalatenschap ontdekt.

De hoge bomen die Wim Sonneveld in het lied ’Het Dorp’ langs het tuinpad van zijn vader zag staan, zijn niet aan de verbeelding ontsproten. Ze staan in Deurne, bij het ouderlijk huis van Sonnevelds partner en tekstschrijver Friso Wiegersma.

Zo oud waren die bomen trouwens ook weer niet, op het moment dat Friso zijn klassieke tekst over de modernisering van een traditioneel dorp schreef. Zijn vader, de flamboyante dorpsdokter Hendrik Wiegersma, had ze in de jaren twintig laten aanplanten, de tijd dat hij ook opdracht gaf voor de bouw van ’De Wieger’, zoals zijn dokterswoning heette.

Dat huis groeide in de jaren tussen de twee wereldoorlogen uit tot een ontmoetingsplaats voor de bohémiens van die tijd. De beeldhouwer Zadkine was er bijvoorbeeld kind aan huis. Wiegersma had een talent om bijzondere mensen om zich heen te verzamelen. Het zoontje van de hoefsmid, die hij een baantje gaf als chauffeur, zou later bekend worden als Hub van Doorne, de oprichter van Daf.

De dorpsdokter zelf nam onder invloed van zijn artistieke vrienden ook de kwasten ter hand, en bleek een natuurtalent. In de jaren dertig vertegenwoordigde Wiegersma Nederland op de biënnale van Venetië. Daarnaast bleef hij als dokter populair bij de dorpsvrouwen, vanwege het hoge aantal bevallingen dat hij succesvol wist af te ronden.

Inmiddels is De Wieger een museum geworden. En niet alleen het dorp werd gemoderniseerd, ook de dokterswoning trof onlangs dat lot. Er moest een invalidenlift komen.

„Er stond een wand van wel een meter dik op de plaats waar die lift moest komen”, vertelt Willem van der Sman van museum De Wieger. „Die moesten de bouwvakkers wegbreken. Maar op het moment dat de heren begonnen te hakken, stuitten ze ineens op die kluis.” In de vier decennia dat die zich daar achter een muur verborgen had gehouden, was niemand van het bestaan ervan op de hoogte. Het kostte een gespecialiseerd bedrijf meer dan een dag om de drie sloten open te breken.

Tot blijdschap van Van der Sman bleken er inderdaad nog allemaal persoonlijke bezittingen in te liggen die iets vertellen over het leven van Wiegersma. Foto’s, een geboortebordje van zijn zoon Wieger, die in 1941 op 18-jarige leeftijd verongelukte. Patiëntendossiers. En een rijbewijs. Wiegersma was een van de eersten die in Brabant met een auto rondreden. Een voorzichtig chauffeur was hij niet: zo belandde hij in 1923 in een sloot.

Het was een gebeurtenis die Toon Kortooms later zou inspireren tot het boek ’Help, de dokter verzuipt’, dat in 1974 verfilmd werd. Ook in het boek ’Dorp aan de rivier’ van Antoon Coolen, dat later door Fons Rademakers verfilmd werd, is de dorpsdokter geënt op Hendrik Wiegersma.

Vanaf woensdag is de geopende kluis te bezichtigen in het museum De Wieger. Daarna krijgt de familie de gevonden spullen in bezit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden