Langs drie stromen in Eindhoven

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Heldere beken, koeien en bomen, ingeklemd tussen woonwijken en laboratoria. Een groene wandeling door Eindhoven.

Eindhoven is een stad die associaties oproept met industrie, techniek, brede verkeersaders en eindeloze na-oorlogse wijken – of, in positieve zin, modern design. In elk geval denk je niet aan een groene wandeling die begint en eindigt bij het station in de binnenstad. Toch kan het, dankzij drie riviertjes die dwars door de stad lopen. Vroeger waren ze zwaar vervuild, gekanaliseerd en werden ze soms zelfs liefdeloos door rioolpijpen geleid. Maar de afgelopen decennia is er hard gewerkt om hun natuurlijke, meanderende loop terug te brengen. Dat is al te zien op een paar honderd meter van het station – in de Dommelstraat, tegenover Linnenfabriek Briel & Verster, waarvan alleen de gevel nog overeind staat. Die doet nu dienst als omheining van een terras aan het water.

We nemen voor de brug het pad langs de rivier. De oever stond vroeger vol met bedrijven waar behalve linnen ook tabak werd verwerkt, leer gelooid en wol geverfd. Langs de route staan bordjes die aangeven waar de fabrieken ooit stonden. De Dommel werd een soort open riool, de bodem zat vol zware metalen. Tot op de dag van vandaag duurt de schoonmaakoperatie.

Voorbij het Stratumseind, de beruchte kroegenstraat, komen we bij het Van Abbemuseum, waarvan de nieuwe aanbouw prachtig in de verbrede Dommel ligt. Hier zijn stroomversnellingen aangebracht en bloeien allerlei planten. We nemen de glazen brug bij het museum, en gaan op de oostoever verder, langs villawijk De Elzent.

Verderop voegt de Tongelreep zich bij de Dommel. In de verte zien we een rond wit torentje staan, het dr. Anton Philipsobservatorium, een volkssterrenwacht uit 1937. Blijkbaar was het destijds aan de rand van ’de lichtstad’ nog donker genoeg om naar de sterren te kijken. Als we via een tunneltje onder de binnenring door zijn, lopen we het Ton Smitspark in. We komen uit bij een meertje – de Vleut – en zien aan de overkant een middeleeuws dorpje liggen. Dit is het Historisch Openluchtmuseum. In de jaren tachtig begon hier een experiment, waarbij wetenschappers en bezoekers het leven in de ijzertijd aan den lijve konden ondervinden. In 1995 kwam er flinke subsidie en werden ook middeleeuwse huizen gebouwd.

Bij het bruggetje over de Tongelreep lezen we op een bord dat in de idyllische Vleut een hoop rotzooi verscholen ligt. Het meer wordt gebruikt om vervuild slib uit de beek op te vangen, voordat het water verder de stad in stroomt. In 2004 is met deze schoonmaakoperatie begonnen. Regelmatig wordt de bodem van de Vleut gereinigd.

We zijn aangekomen in de Genneper Parken, de trots van Eindhoven. Hier waan je je, ingeklemd tussen stadswijken, op het Brabantse platteland. Zelfs de oude telefoonpalen staan er nog – of zijn netjes terug geplaatst. De typisch Brabantse langgevelboerderij is gewoon in gebruik, er worden op biologische wijze koeien, varkens en kippen gehouden. Kaas, vlees en groenten zijn in de winkel te koop en bezoekers mogen op het erf een kijkje nemen. Verderop ligt ook nog de oude Genneper watermolen, zeker een bezoekje waard. Wij gaan echter linksaf, de Genneperweg op. Vlak voor het Genneper paviljoen buigen we rechtsaf, een breed zandpad op. Aangekomen op de Boutenslaan steken we de Dommel weer over en nemen het verscholen paadje, links na de brug. Weer steken we een brede weg over en komen aan op een bebost wandelpad. Links zien we de hoge gebouwen van de High Tech campus – het vroegere NatLab van Philips, een vierkante kilometer samengebalde kennis.

Aan het eind van het pad ligt een sluisje in de Dommel. We steken over en komen in een gebied waar het riviertje de kans krijgt alle kanten op te meanderen. Rietvelden, bomen en zomerbloemen zo ver je kijkt. We lopen in een grote boog om de Klotputten heen, meertjes die dezelfde functie vervullen als de Vleut. Op de uiterste punt, waar door de bomen de huizenhoge viaducten van de A2 te zien zijn, wordt met een automatische grijparm ook nog wat drijvende rommel uit de Dommel geschept.

Aan de overkant gaat de route langs vrolijk gekleurde rijtjes huizen. Wat wonen die mensen hier mooi! Terug bij het sluisje steken we de brug over en gaan linksaf, langs het afwateringskanaal dat de Dommel verbindt met het Beatrixkanaal, verderop. Dat blijven we volgen, tot voorbij de kruising met de Karel de Grotelaan. We nemen de fietsbrug rechts en komen in het stroomgebied van de derde beek terecht: de Gender. De binnenring kruisen we ditmaal bij de stoplichten. Aan de overkant nemen we de voetgangersbrug over de Gender en wandelen zo, door een lommerrijk park, terug naar het centrum. Bij de Frederika van Pruisenweg verdwijnt de Gender onder de grond, in een rioolpijp. Plannen om de waterloop verder te herstellen liepen stuk op protesten van bewoners, die vreesden voor de veiligheid van hun kinderen. De beek komt weer bovengronds als ie uitmondt in de Dommel, op het punt waar we onze wandeling begonnen.

Via de Willem de Zwijgerlaan en de gezellige Kleine Berg bereiken we de binnenstad en het station.

De Dommel bij de klotputten. (Harmen van Dijk) Beeld
De Dommel bij de klotputten. (Harmen van Dijk)
Langs drie stromen in Eindhoven (Michel van Elk, Trouw) Beeld
Langs drie stromen in Eindhoven (Michel van Elk, Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden